एवं संवादं कृत्वा, नरा भगवान् नारायणं प्रति उवाच। ततः स नरा आम्रस्य पुष्पेण स्त्रीं निर्मितवान्, या स्त्री जघनस्थलात् नारीसदृशी आसीत्। सा स्त्री, अग्निवर्णा अतिशयसुन्दरी च उत्पन्ना, दृष्ट्वा शक्रः तयोः वचनं श्रुत्वा देवांश्च अभ्यगच्छत्। स इदं उवाच – अहं एतां स्त्रीं कामये; तस्याः अनुग्रहः मम दत्तव्यः। तदनन्तरं, वाक्शक्त्या, देवाः शक्रं प्रति उवाचुः – त्वं एतां उर्वशीं स्वीकुरु। आम्रपुष्पसम्भवात् सा उर्वशीति प्रसिद्धा अभवत्। ततः शक्रः स्वर्गं गत्वा, चित्राङ्गदं आह्वय्य तं प्रति उवाच – शीघ्रं कार्यं क्रियताम्, यत्नं कुर्यात्; सा उर्वशी नृत्यगीतविशारदा, कौशलसम्पन्ना अभवत्। एवं सा रूपवती स्त्री दिविस्थले देवगृहं निवासं कृतवती। ततः धर्मात्मा इलपुत्रः, पुरूरवाः नाम, तत्र आसीत्। स पुरूरवाः, कामातुरः, उर्वशीं वासवस्य पुरतः नृत्यन्तीं दृष्ट्वा, धैर्येण मनः संयम्य, क्षणमेकं स्थिरः अभवत्। ततः स तस्मात् स्थलात्, कामेन अभिभूतः, मनः व्याकुलः सन्, निर्गतः। पुनः आत्मस्मृतिं प्राप्त्वा, पृथिवीतलात् उत्थितः। पुरूरवाः तं देशं स्मृत्वा, तत्र गतः। चित्राङ्गदस्य गृहं प्रविश्य, तेन सह दूतं प्रेषितवान्। स्वर्गः उर्वशीविहीनः, देवेषु अपि रिक्तः अभवत्। तस्याः वियोगात्, स अपि शून्यहृदयः सन्, विचरन् आसीत्। सा उर्वशी, तीर्थस्थानानि सञ्चरन्ती, कालवनं महद् प्राप्तवती। स राजा न निद्रां न स्नानं करोति, हे राजन्, एवं वदति। रम्भा, मेनका, प्रम्लोचा, पुण्जिकस्थली, सूर्यदत्ता, विशालाक्षी, चन्द्रा, चन्द्रप्रभा च – एताः अप्सराः उर्वशीं प्रति उवाचुः – हे सुन्दरी, सुंदरनेत्रे, किमर्थं त्वं मर्त्यस्य कृते रुदसि? नपुंसकः स्त्रीपुरुषसंयोगजन्यं सुखं न जानाति। एवं वचनं श्रुत्वा, ताः अप्सराः विचारयन्त्यः, सावधानाः अभवन्। तत्र तं राजानं वृक्षच्छायायां उपविष्टं दृष्ट्वा। ताः दिव्याङ्गनाः सर्वाः, कामेन पीडिताः, दृष्ट्वा। ऐलः, पुरूरवाः नाम, पृथिव्याः अधिपः प्रसिद्धः। तस्याः उर्वशीः वचनं श्रुत्वा, अप्सरासाम् समूहः तत्र आसीत्। तस्मिन्नेव समये, पूज्यः नारदः तत्र आगतः। सर्वान् निरीक्ष्य, नारदः उवाच – किमर्थं यूयं सर्वाः इतः कलकलं कुर्वन्ति? शीघ्रं वरं वृणुत, वियोगः न भविष्यति। यः स्त्री वा पुरुषः वा, अस्मिन दुःखस्मिन्तिर्थे स्नानं कुर्यात्, तस्य लाभः। यः तिलैः वा लवणेन वा, आत्मनं तौलयेत्, अथवा गुडेन वा मधुना वा, पार्वत्यै समर्पयेत्। चाश्विन्यै, पूर्णता गुडेन अंगेषु, वृद्धि शर्करया। द्वादशद्वन्द्वानि देवी-देवताभ्यां भोजनरूपेण दातव्यानि। वेत्रपट्टिका, चोलिका, तन्तुवस्त्राणि च दातव्यानि। आषाढे, श्रावणे, अथवा भाद्रपदे मासे – एषा विधिः।