नराणां वा स्त्रियाणां, यथा योगाभ्यासे प्रतिष्ठितानां, सिद्ध्यर्थं कः प्रयोजनं इत्यत्र किमपि विशेषः नास्ति। पुरुषाः स्त्रियः च सर्वे, वर्णाश्रमधर्मे प्रतिष्ठितैः सह, एकत्र निवासं कुर्वन्ति। तत्र, कर्मणा मनसा वाचा च, रुद्रभक्त्या इन्द्रियनिग्रहं कृत्वा, जनाः किम् आचरितव्यं? रुद्रभक्तेः स्वरूपं विस्तरेण श्रूयताम्। कर्माणि लौकिकानि, वैदिकानि, अन्यानि च, आत्मसम्बन्धिनि च भवन्ति। ध्यानं, एकाग्रता, बुद्ध्या च रुद्राणां स्मरणं भवति। व्रतैः, उपवासैः, नियमैः, इन्द्रियनिग्रहैः च भक्तिः सम्पाद्यते। गोघृतं, दुग्धं, दधि, सुगन्धद्रव्याणि, रक्तकुशा, दानानि च रुद्राय समर्प्यन्ते। घृतं, गुग्गुलुर्धूपः, कृष्णागारुश्च सुगन्धद्रव्याणि यज्ञे प्रयुज्यन्ते। वस्त्रैः, सुगन्धविलेपनैः, स्तुतिभिः, ध्वजैः, व्यजनैः, उच्चस्थापितैः अलंकारैः च पूजनं क्रियते। खाद्यपदार्थैः, पेयैः, यावद् धान्यैः च जनाः पूजां सम्पादयन्ति। वैदिकं यत्, तत् वैदिकमन्त्रैः, हविषा, यज्ञैः च क्रियते। अमावास्यायां पूर्णिमायां च अग्निहोत्रं कर्तव्यम्। सोमपानं, यज्ञकर्म, सर्वाणि विधिविधानि च इच्छितं आचरितव्यम्। अग्निः, भूमिः, वायुः, आकाशः, चन्द्रः, सूर्यः च—येन कृतं कर्म, तत् दिव्यं भवति। अन्यः योगमार्गः सांख्यः नाम—तस्य विशेषं मत्तः शृणु। अचेतनानि तत्त्वानि पञ्चविंशतिः पुरुषेण संयोज्यन्ते। रुद्रः षड्विंशतितत्त्वम्—स्रष्टा, सर्वज्ञः, चेतनः, अधिपः च। पुरुषः नित्यं अव्यक्तः, कारणं महेश्वरः। गणनार्थं गुणात्मकं प्रधानं अपि विचार्यते। कारणं अपि रुद्रसम्बद्धं, तद् इच्छितं पदम् उच्यते। प्रधानस्थं तत्त्वं अचेतनं मन्यते। तत्त्वस्य प्रयोजनविभागं ज्ञात्वा, तत्त्वं गणनारहितं प्रतिपद्यते। एवं तत्त्वस्वरूपं तत्त्वगणना च यथार्थं प्रतिपादिता। सांख्ये स्थापितं भक्तिं विद्वांसः आध्यात्मिकं मन्यन्ते। अन्यः प्राणनिग्रहभक्तः सदा इन्द्रियनिग्रहं कृत्वा ध्यानं करोति। हृदयकमलमध्यस्थं पञ्चवक्त्रं त्रिनेत्रं च चिन्तयति। श्वेतं, शुभं, दशबाहुं, वराभयदायकं हस्तैः युक्तं च। यः रुद्राय भक्तः, स एव रुद्रभक्तः इति कथ्यते। एषा भक्तिः रुद्रेणैव ब्रह्मादिसंमितौ स्थापिताः। ते सर्वे ममत्वं, अहंकारं, आसक्तिं, लोभं च विहाय स्थिताः। त्रिविधकर्मणा सदा प्राणिनां अभयदायका भवन्ति। ये ब्राह्मणाः पुण्यस्थलेषु विविधयज्ञानुष्ठानं कुर्वन्ति, ते दुर्गमं अक्षयं च ब्रह्मसंयोगं अवाप्नुवन्ति। पुनर्जन्मं त्यक्त्वा, महेश्वरनियमं प्रतिष्ठिताः सन्ति। गृहस्थाश्रमधर्मं अंगीकृत्य, षड्धर्मेषु नित्यं तिष्ठन्ति। ते अधिकं फलम् आप्नुवन्ति, सर्वदुःखविवर्जिताः च। दिव्यसंयोगेन ऐश्वर्यं प्राप्त्वा, स्वधनसमारूढः भवति। सहस्रस्त्रियाः परिवृतः, इच्छानुसारं गच्छति, यत्र इच्छति तत्र वसति। स सर्वेषु पुरुषेषु श्रेयः, सर्ववर्णेषु श्रेष्ठः, धनाढ्यः च भवति।