ततः अग्निः व्यासं प्रति एवमुवाच— "गिरौ च दुर्गे च, हे महर्षे, अहं स्थितः।" स च, विभक्तः सन्, ब्रह्मणा आहूतः, स्थानकाम्यया। तस्मात्, त्वं द्विजातीनां संशोधितां वाचं प्रकाशय। तस्मात्, द्विजातीनां वाक् शुद्धा च प्रकाशिता च विज्ञेया। मिथ्याक्षरसंस्कारात् तु ताः अशुभाः अशुद्धाश्च भवन्ति। तदा, पुनः 'अ'काराग्निं आहूय, प्रजापतिः तं दृष्टिवर्जितं चकार। तदा अग्निः ब्रह्माणं प्रत्युवाच— "अहं वाचः मुखं।" ब्रह्मा तमुवाच— "तेजःस्थानकामनात्—" तव तेजसा दृष्ट्वा चक्षुः क्लान्तं भवति। ततः, 'इ'कारं पृथक् कृत्वा, पितामहः अग्निं सम्बोधितवान्। "त्वं महाबलः स्निग्धदृष्टिश्च शीघ्रं प्राप्तः।" शीतलस्वभावः शीतांशुः चन्द्रमा भविष्यसि। वृक्षे स्थित्वा, स्वतेजसा सर्वतेजोऽतिवर्तिष्यसि। "इहागच्छ, इहागच्छ" इति तं शिरसि स्थापयामास। एवं 'उ'काराग्निः साकारः स्थापितः। स अग्निः तद्रूपं गृहीत्वा, ब्रह्माणं प्रति परमं वचनमुवाच। ब्रह्मा तमुवाच— "किं स्थानं इच्छसि, हे अग्ने?" "न ते योग्यं स्थानं विद्यते; अतः एवं भविष्यति।" लोके त्वं सदा विश्वव्यवस्थायाः कारणं भविष्यसि। यदि त्वं अत्र महातेजसा शोभमानः न प्रथमो धर्मः स्यात्, तर्हि माया-जनितकाममोहात् भवति। एवं ब्रह्मणा उक्तः स अग्निः सहस्रशः प्रज्वलितः। 'अ', 'इ', 'उ' इति वर्णान् ब्रह्मा तदा ददर्श। सर्वं ऊर्ध्वं च अधः च तिर्यक् च सत्ताग्निना व्याप्य आसीत्। ब्रह्मा विशेषतः भीतः, गम्भीरं चिन्तयामास। सर्वेश्वरं तेजोनिधिं ज्ञातुमिच्छन् प्रजापतिः उपससार। "नमः तेजोनिधये, अद्भुतानि शृण्वते।" "यो भूतबीजम्, मोहविनाशकः, माया-मोहविलासकः।" "नमस्ते, ऊर्ध्वमुख, सत्स्वरूप, भूमिसार।" "पद्मनेत्र, मेघदेव, वह्निदेव, पूर्णपद्मलोचन।" "पुनः पुनः नमः, यज्ञरूप, यजमान।" "तमोनाशक, महाभारक, स्वजनप्रिय, तमोहर।" "ज्वलन्नग्ने, वैश्वानर, ऊर्ध्वशिख, सर्वव्यापिन्, महाशुभ, कृष्णपथ, नमो नमः।" "त्वया तुष्टोऽस्मि, हे ब्रह्मन्; तव सृष्टिः सफलत्वं यास्यति।" एवं उक्तः ब्रह्मा नमस्कृत्य पुनरुवाच। तदा स तमुवाच— "त्वं पुरुषः, प्रजापतिः।" तदा दिव्यचक्षुषा तं नित्यं भगवान् अपश्यत्। स देवः सदा अग्निं, द्यां, पृथिवीं, दृश्यं च अदृश्यं च, परमं पदं सृजति, भुङ्क्ते च, सर्वेश्वरत्वात्। तदा प्रजापतिः पुण्यश्लोकमुत्तमं जपन्— तदा स देवमत्यरुणवर्णं दृष्ट्वा— स स्वयम् शिरसा प्रणम्य, साक्षात् व्यक्ताव्यक्तयोः कारणं प्रभुं प्रणेमे।