नरः नारायणश्च, भविष्यति यशस्वी भविष्यमाने युगे। एष नरः तव सहचारी भविष्यति, हे नारायण। लोके तु तेजो विवेकस्य परीक्षा भवति। ब्रह्मशक्त्या दीप्तः, तव बाहोः रक्तात उत्पन्नं तेजः, शत्रूनां भयकरं जातम्। तस्माद् योगात् जातं तेजः शत्रून् सन्तापयिष्यति। इन्द्रस्य देवद्विषां च भयहेतुः भविष्यति। तत्रैव हरिः हरं च केशवं च स्तुतवान्। "शूलधारिणे नमः, खड्गधारिणे नमः। वाक्पतये श्रीधराय पुनः पुनः नमः," इति हरिः प्रणम्य, शीघ्रं उभे हस्ते गृहीत्वा, तं ब्रह्मस्वेदजं पुरुषं प्रगृह्य, "तं शीघ्रं जानीहि," इति उक्त्वा हरः तत्र लीनः। ततः स पुरुषः, क्रोधेन वामपादेन प्रहारं कृत्वा, उत्तिष्ठति। तस्य धनुषः ध्वनिना सर्वाणी भूतानि निनादितानि। तदा भूमौ समं दिव्यं युद्धं समभवत्। ऋषे, तयोः स्वेदजस्य रक्तजस्य च युद्धे, कालः गच्छति। ब्रह्मा तु तस्य पुरुषस्य बाणबलात् छिद्रं कृतवान्। मम रजसा उत्थापितः तव ब्रह्मा पतितः। यदि अन्यजन्मनि मम पुरुषः हरिणा पराजितः स्यात्, तयोः युद्धं कृत्वा, तौ संयम्य, वचनं उक्तवान्। "यदा महान् संग्रामः उत्पन्नः स्यात्, तत्र अहं तं युद्धे प्रविश्यामि।" एतौ द्वौ पुरुषौ रुद्रस्वभावौ, तव शक्त्या रक्षितव्यौ; तव अंशौ, द्वापरान्ते भूमौ नियुक्तव्यौ। ततः देवाधिपः विष्णुं दुःखपूर्णं वचनं उक्तवान्। "अस्मिन्मन्वन्तरे, हे देव, यदा त्रेतायुग आगच्छति, सुग्रीवस्यार्थे महाबाहुः वाली हतः। तेन दुःखेन, अहं तव पुरुषं न स्वीकरोमि।" विष्णुः उवाच—"मघवन्, भूमेः भारनिवारणाय..." इत्युक्त्वा, इन्द्रः विष्णोः वाक्यैः हृष्टः अभवत्। ततः स देवः सूर्यचन्द्रौ पुनः प्रेषितवान्। "हे ब्रह्मन्, निन्दनीयं कर्म कृतं, प्रभोः वधकामनया। तस्य पापस्य शुद्ध्यर्थं उत्तमं प्रायश्चित्तं कुरु। एकः गार्हपत्यः अग्निः, द्वितीयः आहवनीयः। वृत्ते चक्रे आत्मानं तर्पय; धनुषाकृत्या न गच्छ। अग्नौ हुत्वा, तपः कृत्वा, तत्रैव हरं पूजय। प्रायश्चित्तेन शुद्धचित्तः, महादेवम् उपगच्छ।" इत्युक्त्वा, हरिः, तीव्रतेजाः महात्मा, स्वं स्थानं गच्छति। "किमर्थं एतद् विष्वकर्मणः जन्मनि अभवत्? कथं स रुद्रेण, ईश्वरेण, साङ्कल्पं उत्पन्नः? केन, किमर्थं, शङ्करस्य अच्युतस्य ब्रह्मणः मध्ये स उत्पादितः? कथं तस्मै अद्भुतं पञ्चमं वक्त्रम् अपि अभवत्? केन स मोहितः पुरुषः हरं हन्तुं प्रेषितः?