श्रद्धया भक्त्या च पूर्णया समन्वितः, महादेवः शिवः तुष्टः अभवत्। तेन कारणेन अस्मिन् लोके तस्य क्षेत्रस्य नाम कटीश्वर इति प्रसिद्धं भविष्यति। या स्त्री, पतिना मुक्त्या सह, सपत्न्या दुःखेन पीडिता, पुत्रैः सौभाग्येन च समन्विता, पतिं प्राणैः प्रियं मन्यते—तस्यै, यथा गङ्गा भगवन्तं पूजयामास, देवः तादृशं वरं दत्तवान्। विशेषतः स्त्रीणां सपत्न्या उत्पन्नं दुःखं एतत् क्षेत्रं निवारयति। एवमस्य द्विषष्टितमोऽध्यायः, "कटीश्वर-गङ्गेश्वर-माहात्म्यं" नाम्ना, तृतीय-अर्बुदखण्डे, सप्तमे प्रभासखण्डे, स्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसहस्रश्लोकसंख्या समाप्तः। राजन्, अर्बुदस्य माहात्म्यं संक्षेपेण कथ्यते। शतसंवत्सराणि विस्तरेण अपि वर्णितं, महर्षिभिः रचितानि आख्यानानि प्रतिपदं ग्राह्यानीति। न हि तीर्थं, न सिद्धिः, न वृक्षः—यथा अर्बुदशैलसुखवासिनः। किं जीवितेन, किं वित्तेन, किं पाठैः—राजन्, तत्र मृताः कीटकाः, पतङ्गाः, पशवः, पक्षिणः, मृगाः—इच्छया वा, अनिच्छया वा—राजन्। यः प्रतिदिनं श्रद्धया एतत् पुराणं शृणोति, सः तत्र तीर्थयात्रां सर्वयत्नेन कर्तव्यां मन्यते। एवं त्रिषष्टितमोऽध्यायः, "अर्बुदमाहात्म्यश्रवणफलम्" नाम्ना, तृतीय-अर्बुदखण्डे, सप्तमे प्रभासखण्डे, स्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसहस्रश्लोकसंख्या समाप्तः। श्रीजगदम्बायै नमः। अधुनाऽवन्तिखण्डे अवन्तिक्षेत्रस्य माहात्म्यं आरभ्यते। व्यासः उवाच—सृष्टिकर्तारः अपि संसारभयात्, तं भगवन्तं, योऽव्यक्तं प्रविष्टः, ध्याननिष्ठमना जनैः ज्ञायते, नमन्ति। येषु कर्मसु श्रद्धा जायते, तानि यत्नेन वर्णनीयानि। भगवान् उवाच—लोकेषु त्रिपथगा गङ्गा नदी प्रसिद्धा अस्ति। सूर्यकन्या यमुनापि लोकपावनाय ख्याता। चन्द्रभागा, वितस्ता, नर्मदा अमरकण्टके च तत्र सन्ति। केदारः, पुष्करः, कायावरणं च समाविष्टानि। तत्र श्रीमहाकालः पापदाहकः निवसति। तत् तीर्थं भोगमोक्षप्रदं, कलिमलनाशनं च। यानि तीर्थानि सन्ति, यानि लिङ्गानि दृश्यन्ते, तानि ज्ञातुमिच्छामि; मम जिज्ञासा महती। प्रधानं क्षेत्रं, हे महादेवि, सर्वपापनाशनं। मेरुशैले निवासे रत्नमण्डितः शिखरः अस्ति। विविधधातुभिः विचित्रितं, शुद्धस्फटिकपीठेन शोभितम्। मृगसिंहसमूहैः पूर्णम्, गजगणैः समाकीर्णम्। पुष्पाकीर्णभूमिः, वातेन कम्पितवृक्षसमूहैः शोभिता। लतागृहाणि, रमणस्थानानि, सिद्धविद्याधराश्रयानि च तत्र। अतिसुखदं तद्वनं, सर्वभूमिः तत्र दीप्यते। तत्र सुरांगनानां गीतमधुरध्वनिः प्रतिश्रूयते। बहुध्वन्यनकवाद्यैः महती निनादः तत्र। लक्षशः स्तम्भैः निर्मलदर्पणवद्विभासितम्। अप्सरःनृत्यकौशलविलासैः उल्लासितम्। ऋषिसभाभिः, तपस्विसमूहैः सेवितम्। तत्र वागीशः शङ्करपूजननिष्ठः संस्थितः। तत्रैव मुनिसमूहे कृष्णद्वैपायनः ऋषिः उत्पन्नः।