शिवः स देवः सौम्यया सह तव पार्श्वमागतः। तस्याः च निश्चयं विज्ञाय, “सुतं लब्ध्वा अहं गच्छामि, तस्यैव पार्श्वे स्थास्ये,” इति सा देवी देवानां नाथं प्रति उक्तवती। तस्याः दृढनिश्चयमवगम्य, स्वयमेव भगवान् तत्र समुपस्थितवान्। तदा स त्रिलोचनः देवीं प्रति उवाच—“देवि, त्वया दृष्टिदानं कृतं, वचः प्रोक्तं च, त्वं समयात् पूर्वमेव विमुक्ता, संयोगः च समाप्तः। तस्मात्, स्वदेहसमुत्थितः पुत्रः तव भविष्यति। हे सुरपत्नी, स्वदेहजां मलिनीं शक्तिं गृहित्वा, यथारूपं, त्वं सुरगणेषु, विशेषतः दानवेषु, क्षिप्रम् प्रतिष्ठां यास्यसि।” एवं त्रिनेत्रेण उक्ता सा सुरपत्नी तुष्टा बभूव। चतुर्थे दिने समुपस्मारे, शिवा स्नात्वा हरस्याज्ञया चतुर्भुजं विनायकं ससर्ज। तदा हरवचसा स विनायकः जीवितं पुनरवाप्तवान्, तदा प्रभृति सर्वेषां मर्त्यानां मध्ये प्रसिद्धः अभवत्। स एव श्रीमान् विनायकः इति ख्यातिं गमितवान्, त्रिलोकवासिभिः पूजितः। ततो देवगणाः सर्वे, देवीप्रियकारिणः, प्रमोदं ययुः। ते देवाः ऊचुः—“एषः तव पुत्रः, हे देवि, अस्माकं मध्ये श्रेष्ठः भविष्यति। एषः गिरिशृङ्गः, शुभे, तव सेवया पावितः। ये अत्र, एतेषु परमपवित्रेषु जलेषु, स्नानं कुर्वन्ति, विशेषतः ये एकचित्ताः सन्तः, माघमासस्य शुक्लतृतीयायाम्, स्नानं कुर्वन्ति, ते महत् पुण्यं लभन्ते।” एवं उक्त्वा सर्वे देवाः स्वस्वस्थानानि प्रतिपेदिरे। इत्येवमिहैषण्याः शृङ्गस्य माहात्म्यं सम्पन्नम्। अथ पुराकाले तत्र ब्रह्मा जगत्कर्ता स्वपादं न्यवेशयत्। तत्रैव च प्राचीनकाले ब्रह्मा अन्ये च देवाः एकचित्ताः समागताः। गिरिनाथस्य यात्रायां तेषां भक्तिः परमगम्भीरा बभूव। ते ऊचुः—“व्रतैः खिन्नाः स्मः, पितामह, सर्वे वयम्। तस्मात्, अत्र किञ्चित् शुभोपदेशं दातुमर्हसि। अनभिलषितैः दानैः, दुःसाध्यैः जपयज्ञैः च, अस्माकं क्लेशः जातः।” तद्वचनं श्रुत्वा भगवान् करुणया पूर्णः अभवत्। ततः स स्वपादचिह्नं रम्ये गिरिसानौ न्यधात्। स उवाच—“सर्वे मुनयः तद् स्पृशन्तु, ततो परमं पदं लभन्ते। नात्र स्नानदानव्रतयज्ञजपादिकं आवश्यकम्। मया स्थाप्यमाने अस्मिन् पादचिह्ने, सहस्राणि लोकानां तत्रैव सम्प्राप्यन्ते। केवलं दृढश्रद्धा अत्र साध्या। ये कार्तिकपूर्णिमायां पूजां कुर्वन्ति, ब्राह्मणान् मधुराहारैः शक्त्या यथाशक्ति तर्पयन्ति, तच्च पादचिह्नं पूजयन्ति, ते ब्रह्मलोकं गच्छन्ति। अतः, पुरुषश्रेष्ठ, सम्पूर्णयत्नेन एतत् पादचिह्नं पूजनीयम्। अन्यच्च, महद् अद्भुतं दृष्टम्, हे राजन्। कृतयुगे पूर्णरूपेण दीर्घं पादचिह्नमासीत्। तत्र त्रेतायां रक्तवर्णं बभूव। द्वापरे पिङ्गलवर्णं लघुरूपं च दृष्टम्।” इत्येषा ब्रह्मपादचिह्नस्य उत्पत्तिमाहात्म्यकथाऽन्यद् अध्यायान्ते समाप्ता, श्रीस्कन्दमहापुराणेऽर्बुदाख्ये तृतीयभागे सप्तमे प्रभासखण्डे।