देवेषु पूर्वं पराजितेषु, अमृतं पिबन्तेषु, हे देव, राहुः तत्र अमृतं पिबति स्म, तेन स मृत्युना विमुक्तः अभवत्। ततः देवैः मेलापः कृतः, च ग्रहमध्ये राहुः स्थापितः। तस्य भयात्, हे देवश्रेष्ठ, पर्वतशिखरं विदारितम्; अतः तत्र, कामनाशन, तव प्रसादं याचामि। राहुः कोपयुक्तः त्वां निश्चितं ग्रहीष्यति। यदा तव ग्रहणं समीपं आगच्छति, स्नानदानादिकं कर्म कर्तव्यम्। तैः कर्मभिः किंचित् दुःखं अपि न भविष्यति। यदा तव ग्रहणम्, मम वचनेन, संशयम् विहाय, चन्द्रोद्भेदः नाम स्थलं लोके तीर्थरूपेण प्रसिद्धं भविष्यति। यदा तव ग्रहणं आगच्छति, यः इह स्नानं करोति, अथवा सोमवारे स्नानं करोति वा, अथवा एतत् स्थलम् पश्यति वा, स सर्वपापात् विमुक्तः भवति। एवं उक्त्वा, भगवन् हरः तत्रैव अन्तर्धानं गतः। एवं चन्द्रोद्भेदतीर्थस्य माहात्म्यवर्णननाम्नि एकपञ्चाशत्तमोऽध्यायः समाप्तः। अर्बुदखण्डस्य तृतीयभागे, प्राभासखण्डे सप्तमे, स्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसहस्रश्लोकसंख्यायाम्। यत्र गौरी तपः कृतवती, पुण्यशीला जनसंसारे प्रसिद्धा, तस्य स्थलस्य दर्शनमात्रेण मनुष्यः पापात् विमुक्तः भवति। किं कारणं तस्य महत्त्वं, अद्भुतत्वं च? तद् वक्तव्यम्। तस्य श्रवणमात्रेण अपि सर्वपापात् विमुक्तिः स्यात्। पुराकाले, गौरीं संलग्नां ज्ञात्वा, देवा इन्द्रसहिताः, विचारयन्तः, यदि त्रिनेत्रस्य बीजं गौरीक्षेत्रे पतति, तर्हि तस्य अपत्यनाशार्थं गच्छामः। एवं निर्णीय, देवा कैलासगिरिं अगच्छन्। तत्र सर्वे देवगणाः, तं समूहं विमोह्य, वातुना भवाय इदं वचनं ददुः—“त्वं अपत्यं न उत्पादयितुम् अर्हसि।” ततः वायुः शीघ्रं गत्वा महेशस्य समीपे स्थितः। तत्र, भगवन् शर्वः गम्भीरया लज्जया आवृतः अभवत्। तदा गौरी तीव्रशोकेन पीडिता, दिविस्थान् शापं दत्तवती—“अतः ते अपि अपत्यहीनाः भविष्यन्ति।” यतः वायुस्तत्र आगतः, जनहीनं स्थलं तद्; एवं उक्त्वा, पत्युः क्रोधे निमग्ना, गौरी दीर्घं श्वासं निःश्वास्य। अपत्यार्थं गौरी सावधाना, वाक्-शरीर-मनः संयम्य, तपः कृतवती। इन्द्रादिदेवैः सह, तं स्थलम् अगच्छत्। “एषः देवः शिवः तव समीपं, लज्जया आगतः। पुत्रं प्राप्य, अहं तव समीपे स्थित्वा गच्छामि, हे देवेश।” तस्याः निश्चयं ज्ञात्वा, देवः स्वयं आगतः। “दर्शनप्रदानात्, हे देवगणेश्वरि, वचनात्, हे सुन्दरमुखि, समयात् पूर्वमेव विमुक्ता; संयोगः समाप्तः। अतः पुत्रः तव शरीरेण उत्पद्यते। तव शरीरिकं मलम्, यत्र रूपेण, हे देवगणेश्वरि, तत् गृहित्वा, देवगणमध्ये, विशेषतः दानवमध्ये, पुत्रः उत्पद्यते।” एवं त्रिनेत्रेण उक्ता, गौरी तुष्टाऽभवत्। चतुर्थे दिवसे आगते, शिवा, हे राजन्, स्नानं कृत्वा, हरस्य आज्ञया, चतुर्भुजं विनायकं सृजितवती।