श्रीस्कान्दमहापुराणस्य प्रवाहेण कथा एवमेव प्रवहति— एकदा ब्राह्मणः तपस्वी च मम पितरः क्षत्रियैः हतः, तेन दुःखेन व्याकुलः अहम्, पृथिवीं क्षत्रियविहीनां कृत्वा तस्मै पितरि जलं दास्यामि इति संकल्पम् अकरवम्। तस्मात् तत्र सर्वप्रकारेण श्रद्धया श्राद्धकर्म यत्नेन कर्तव्यम् इति निश्चितम्। एवं रामतीर्थस्य माहात्म्याख्यस्य एकोनषष्टितमः अध्यायः समाप्तः। तत्रैव, राज्ञः प्रमादेन कोटिसंख्याकानि पुण्यतीर्थानि समुत्पन्नानि। हे राजन्, यदा घोरा कलियुगः पृथिव्यां प्रवर्तते, तदा सप्तत्रिंशत् लक्षाणि अर्धलक्षाणि च पुण्यस्थानानि पृथिव्यां जीवैः सेवितानि। तथैव पुष्करे कोटितीर्थानि, कुरुक्षेत्रे अपि, सर्वे देवाः इन्द्रसहिताः तानि रक्षन्ति। यदा सर्वतः म्लेच्छस्पर्शजन्यभीतिः दुःखमुपजायते, तदा तत्र पृथिव्यां त्रिकोटि तीर्थानि उत्पद्यन्ते। तस्मात् यत्नेन तत्र स्नानं कर्तव्यम्। तत्र स्नानजपहोमादिकानि सर्वकर्माणि फलप्रदानी भवन्ति। एवं कोटितीर्थशक्तिवर्णनाख्यः पञ्चाशत्तमः अध्यायः समाप्तः। अन्यत्र, निशापतेः करुणया पापहरं तीर्थं निर्मितम्। स च सोमसूर्यग्रहणे प्रतिज्ञातम्। तदा चन्द्रः भीतिमनाः, राक्षसं बलवन्तं मन्यमानः, गिरिशिखरं विदार्य उत्तमं विवरं कृतवान्। दीर्घकालानन्तरं महेश्वरः तेन तुष्टः अभवत्। सः सिंहिकासुतः स्वभावतः दुष्प्रसह्यः च। सः अमृतपानं कृत्वा, अमरत्वं प्राप्तवान्। तदा देवैः सन्धिः कृतः, च ग्रहमध्ये स्थापितः। तस्मात्, हे देवश्रेष्ठ, तस्य भीत्या गिरिशिखरं विदार्य एतत् कृतम्; अतः मम वरं दातुमर्हसि, हे कामदहन। राहुः कोपसमन्वितः त्वां ग्रहीष्यति। ग्रहणसमये स्नानदानादिकानि कर्तव्यानि। तैः कर्मभिः किंचिदपि क्लेशं न प्राप्स्यसि। मम वचनेन, ग्रहणसमये अत्र यः स्नाति, सोमवासरे वा यः स्नानं करोति, अथवा केवलं पश्यति, सः संसारविख्यातं पुण्यतीर्थं चन्द्रोद्भेदाख्यं लभते। एवं हरः उक्त्वा अन्तर्धानमगच्छत्। एवं चन्द्रोद्भेदतीर्थमाहात्म्यवर्णनाख्यः एकपञ्चाशत्तमः अध्यायः समाप्तः। यत्र गौरी तपः कृतवती, सा च पुण्यशीला लोकप्रसिद्धा च। तस्याः क्षेत्रस्य केवलदर्शनात् मनुष्यः पापात् मुच्यते। तस्य महिम्नः कारणं किमिति पृच्छ्यते। केवलश्रवणेन अपि सर्वपापविनाशः भवति। पूर्वं, गौरीं नियोज्यमानां विज्ञाय, देवा इन्द्रसहिताः चिन्तयामासुः— यदि त्रिनेत्रस्य बीजं गौरीक्षेत्रे पतिष्यति, तर्हि तस्याः सन्तानविनाशाय वयं गमिष्यामः। एवं निश्चित्य, सर्वे देवाः कैलासशिखरं प्रति जग्मुः। एवं श्रीस्कान्दमहापुराणेऽस्मिन्प्रकरणे पुण्यतीर्थानां माहात्म्यं, देवसंवादः, तथा श्रद्धायाः महत्त्वं विस्तरशः निरूपितम्।