स राजा, वृद्धत्वमुपेत्यापि, न शान्तिमविन्दत्। निद्रायामस्थितस्य तस्य नरकयातनाभिः पीड्यमानानां प्राणिनां पाशैः बन्धनं समभवत्। तत्र तस्य पितरः, ये दानयज्ञतपःस्वपतिव्रतधर्मनिष्ठाः आसन्, स्वकर्मफलतः स्वर्गं प्राप्तवन्तः। ते तं राजानमूचुः—"सर्वे स्वजनाः स्वीयैः पुण्यकर्मभिः स्वर्गं प्राप्नुवन्ति; तस्मात्, यदि त्वया किंचित् शुभकर्म कृतं, तर्हि अस्मानुत्तारय। किंतु, पापकर्मणा तव कुलं नरकं गतं।" इति उक्त्वा ते पितरः महता शोकसम्बाधेन विव्यथिरे। राजा दुःखेन पीडितः, पितृवचनानि स्मरन्, चिन्तयामास—"कथं मम राज्ये, शरीरे, पुरी वा कल्याणं स्यात्?" ततः सः स्वप्नान्ते पितरं पितामहं च दृष्ट्वा, तैः सर्वैः स्वकृतपापकर्मणः निन्दितः। ते तमूचुः—"दशान्ये अपि गच्छन्ति, त्वमपि पश्चात् गमिष्यसि।" एवं पितृभिः प्रबोधितः स जागरितः। तदा इन्दुमती राज्ञे प्राह—"यथार्य, यत् तव पितामहैः उक्तं, तत् सत्यम्। यथा सुकुमारः पुत्रः लब्ध्वा पितरः तरन्ति, तथा। अतः श्रेष्ठान् धर्मशास्त्रपारगान् ब्राह्मणान् आह्वय।" राजा बहून् विनीतान् ब्राह्मणान् आनीय, स्वपत्नीसमेतः तेषां कल्याणाय प्रार्थयत्। ते ब्राह्मणाः ऊचुः—"यः सुकुमारः पुत्रः पितॄन् उद्धरति, तेन ते स्वर्गं यान्ति। नरकवासिनोऽपि पापिनः स्वर्गं यान्ति। यत् कर्तव्यं, तत् सर्वं वदामः।" ततः सत्यव्रताः ब्राह्मणाः राजानम् ऊचुः—"प्रथमसंस्कारादारभ्य दीक्षा कार्य्या। बाल्यात् पापकर्मणा त्वं लिप्तः। सर्वतीर्थेषु स्नानपूर्वकं त्वं दीक्षां कुर्व। पृथिव्यां ये तीर्थविशेषाः प्रभासादयः, तत्र चित्तेन गच्छन्, परमं दानं दद्यात्। यद् अन्ये तीर्थस्नानेन न लभन्ते, तद् त्वया साध्यम्।" एवं स तीर्थयात्रायां प्रवृत्तः, देशं पर्यटन्, नियमेन अल्पाहारः, विपुलदानं च दत्त्वा, कालान्तरे तीर्थयात्रां कृत्वा, श्रद्धया शुद्धचित्तः तत्र स्नानं अकरोत्। ततः तस्य पितरः तीव्रनरकात् विमुक्ताः, परमं हृष्टाः अभवन्। ते सर्वे उद्धृताः तमूचुः—"पुत्र, त्वया वयं उद्धृताः।" स च स्वयं स्नानतर्पणादिभिः पितॄन् उद्धृत्य, तत्र स्थले, "कुलसंतारण" इति तीर्थं प्रसिद्धं भविष्यति; देहधारणेनैव अत्र आगच्छ।" इति उक्त्वा, दिव्ययानमारुह्य, सः पितृभिः सह स्वर्गं गतः। एवं राजर्षे, कुलसंतारणतीर्थस्य महिमानं, यत्र राजा स्वयं देहधारणेन स्वर्गं गतः, अद्भुतमिति मम। यत्र राजा स्नातवान्, तत् स्थलं परमपुण्यदायकम्। एवं समाप्तं "कुलसंतारणतीर्थमाहात्म्यवर्णनं" नामाष्टचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः सप्तमप्रभासाख्ये तृतीयार्बुदसंहितायां श्रीस्कन्दपुराणे। तत्र, यः कश्चन मनुष्यः स्नाति, तस्य पापक्षयः जायते। पितॄणां परमसन्तोषः सृष्टिसंहारपर्यन्तं तिष्ठति। पूर्वं तु सः शत्रुनाशकामयया तपः अकरोत्।