यः कश्चिद् गौतम्याश्रमतीर्थे श्राद्धं करोति, विशेषतः कृष्णपक्षे, तस्य पुण्यफलस्य वर्णनं महर्षयः कुर्वन्ति। तत्र तिलदानस्य महत्त्वं श्रुत्वा, तद्दानं तत्र परमं पुण्यदं भवति इति ऋषयः प्रसंशन्ति। अर्बुदे, गौतम्यां गमनकाले, तथा गुरौ सिंहस्थे, भगीरथ्यां स्नानं तत्र षट्सहस्रवर्षसमानं फलदं भवति। एवं श्रीस्कन्दमहापुराणे, एकाशीतिसहस्राध्यायसमाहिते, सप्तमे प्रभासखण्डे, तृतीयार्बुदखण्डे, सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः 'गौतम्याश्रमतीर्थमाहात्म्य' नाम्ना समाप्तः। यत्र कुत्रापि मनुष्यः यथाविधि स्नानं करोति, तेन सः स्वकुलं समस्तं मोचयति। हे राजेन्द्र, दश पितरः—अतीतानागतांश्च—स्वयं च, तेन तृप्तिम् आप्नुवन्ति। कदाचित् अप्रस्तुतः नाम राजा आसीत्, स पापकर्मा। तस्य राज्ये प्रजासु कदापि सुखं नाभवत्। स धर्माधर्मसम्पादनं कृत्वा धनं सञ्चितवान्। स वृद्धः सन् अपि न तुष्टिं प्राप, निद्रायां तु नरकवासिभिः पीडितः। ये तु दानयज्ञतपःपत्नीव्रतपरायणाः, ते स्वकर्मणा स्वकुलस्य स्वर्गं प्राप्तवन्तः। तस्मात्, अल्पं शुभकर्मापि कृत्वा, त्वं अस्मान् सर्वान् उद्धर। हे पापिन्, तव कर्मणा तव वंशः नरकं गतः। इति उक्त्वा, सर्वे पितरः दुःखिताः अभवन्। तदा सः दुःखेन पीडितः, पितृवचनानि स्मृतवान्। कथं ते राज्ये, शरीरे, पुरी वा सुखं स्यात्? राजा उवाच—स्वप्नान्ते अद्य मम पितरं पितामहं च दृष्टवान्। मम कर्मणां कारणात् सर्वैः तिरस्कृतः अभवम्। तत्र दशान्ये अपि यान्ति, त्वं च भविष्यसि। एवं पितृभिः उक्तः स जागृतः। इन्दुमती उवाच—यथार्थं राजन्, यद् पितामहैः उक्तं। यथा उत्तमपुत्रलाभेन पितरः तरन्ति, तथा। तस्मात्, श्रेष्ठान् धर्मशास्त्रविदः ब्राह्मणान् आहूय। राजा तदा बहून् ब्राह्मणान् आनीय, विनययुक्तः तान् सह भार्यया पप्रच्छ। ये पुत्रेण उद्धृताः, ते स्वर्गं यान्ति—एतत् स्पष्टं क्रियताम्। नरकेषु स्थिताः पापिष्ठाः अपि स्वर्गं यान्ति। यत् कर्तव्यं तत्र, तत् सर्वं वक्तव्यम्। एवं राज्ञा उक्ताः, सत्यम् ब्राह्मणाः ऊचुः—दीक्षा विधिवत् आरभ्यताम्। राजन्, बाल्यादारभ्य त्वं पापकर्मा। यदा त्वं सर्वतीर्थेषु स्नात्वा दीक्षितो भविष्यसि, पृथिव्यां ये प्रभासादीनि पुण्यक्षेत्राणि सन्ति, तानि मनसा गन्तव्यानि। तत्र उत्तमं दानं दातव्यम्, यत् तीर्थस्नानादिना न लभ्यते। स राजा तीर्थयात्रायै प्रवृत्तः, देशान् पर्यटन्, नियम्य चात्मानं, यथाशक्ति दानानि दत्तवान्। किञ्चित्कालानन्तरं, तीर्थयात्रां कृत्वा, श्रद्धया शुद्धचित्तः स्नानं अकरोत्। तदा तस्य पितरः तीव्रनरकात् मुक्ताः, परमं हर्षं प्रापुर्युः। उद्धृताः सर्वे तं पुत्रं प्राहुः—पुत्र, त्वया वयं रक्षिताः।