यदा तं कश्चन नरः पश्यति, तदा स बुद्धिमान् प्राज्ञः शुद्धः च भवति। एवं व्यासतीर्थस्य माहात्म्यवर्णनं समाप्यते। तत्रैव यत्र पूर्वं गौतमेन महात्मना तपः कृतम्, तत्र प्राचीनकाले गौतनाम्ना ऋषिः परमधार्मिकः आसीत्। स भक्त्या यजन्तं पृथिव्यां विवरं समुत्पन्नम्। तस्मिन्नेव क्षणे निर्गुण्या वाचा प्रोक्तम्— "वरं वृणुष्व शुभे यद्यत् मनसि अस्ति।" तदा गौतमः प्राह— "यदि भगवन् त्वया तुष्टोऽसि, तर्हि सदा तव सन्निधिः अत्र एव अस्तु।" ततो वाचा पुनरुवाच— "यो भक्त्या त्वां पश्यति, स ब्रह्मलोकं यास्यति। विशेषतः अमावास्यायां स ब्राह्मणश्रेष्ठ परमं पदं प्राप्नोति।" इति उक्त्वा सा वाणी उपरराम। तत्र स्नानं कुर्वन् कश्चन स्वकुलं सर्वं मोचयति। यः तत्र श्राद्धं करोति, विशेषतः कृष्णपक्षे, तस्य पुण्यं महद् भवति। तत्र तिलदानस्य माहात्म्यं ऋषयः स्तुवन्ति। अर्बुदे गौमीगमनं, गुरौ सिंहस्थे, तत्र भागीरथ्यां स्नानं षट्सहस्रवर्षसमानं स्मृतम्। एवं गौतमाश्रमतीर्थमाहात्म्यवर्णनं समाप्तम्। यत्र यथाविधि स्नानं कृतं, तत्र सर्वं कुलं मोच्यते। दश पितरः अतीतानागताः स्वयञ्च मोच्यन्ते। तत्र एकः राजा आसीत्— अप्रस्तुतनाम्ना, स दुष्टकर्मा। तस्य राज्ये जनानां कदापि सुखं नासीत्। धर्मेणाधर्मेण च स धनं संचितवान्। वृद्धावस्थायामपि स शान्तिं न लेभे; निद्रायाम् स नरकवासिभिः पीडितः। ये तु दानयज्ञतपःस्वपतिव्रतधर्मनिष्ठाः, तैः स्वकर्मभिः कुल्याः स्वर्गं गताः; तस्मात् अल्पमपि पुण्यकर्म कृत्वा सर्वान् उद्धर। त्वयाऽस्माकं पापेन कुलं नरकं गतं। इति उक्त्वा तैः पितृभिः स राजा शोकसन्तप्तः। तदा स स्वप्नान्ते पितृवचनं स्मृत्वा चिन्तितवान्— "कथं मम राज्ये, शरीरे, पुर्यां वा कल्याणं स्यात्?" राजा उवाच— "अद्य स्वप्नान्ते मम पितरं पितामहं च दृष्टवान्। तैः सर्वैः मम कर्मणः दोषेण तिरस्कृतोऽस्मि। दशान्ये पितरः गमिष्यन्ति, त्वमपि भविष्यसि।" एवं मया पितृभिः प्रबोधितः। ततः इन्दुमती प्राह— "यथार्थं वदसि, राजन्, यत् पितामहैः उक्तम्। यथा उत्तमपुत्रलाभेन पितरः तरन्ति, तथा। अतः धर्मशास्त्रविशारदान् ब्राह्मणश्रेष्ठान् आह्वय।" ततः राजा बहून् ब्राह्मणान् समानीय, विनयेन सह भार्यया तेषां कल्याणाय भाषत। ते ब्राह्मणाः प्राहुः— "यः उत्तमपुत्रेण त्रायते, सः स्वर्गं याति। नरके वसन्तः पापिनोऽपि स्वर्गं यान्ति। यत् कर्तव्यं तत्र, तत् सर्वं वदामः।" एवं राज्ञा पृष्टाः सत्यव्रताः ब्राह्मणाः ऊचुः— "दीक्षा आरभ्य पूर्वकर्माणि कर्तव्यानि, राजन्।