शिवस्य माहात्म्यं दृष्ट्वा स राजा तस्मिन् महति श्रद्धां समुपपन्नः, हे नृपश्रेष्ठ। यः कश्चित् स्त्री वा पुरुषः तं पश्यति, स धर्मयुक्तः भवति—एवं तव पृष्टं मया सम्यक् उक्तं, इति। इत्येतत् कामेश्वरमाहात्म्याख्यं चत्वारिंशत्तमं अध्यायं सप्तमस्य प्रभासखण्डस्य तृतीयार्बुदभागे स्कन्दमहापुराणे समाप्तम्। यत्र पूर्वं महात्मा मार्कण्डेयः तपः अकरोत्, तत्र कश्चित् मृकण्डा नाम ब्राह्मणः आसीत्, स सदा व्रतानुष्ठानेन युक्तः। स सर्वलक्षणसम्पन्नः, शान्तः, सूर्यसमानप्रभः च आसीत्। तत्र कश्चन विद्वान् ब्राह्मणः, सागरप्रभः, आगतः। स सुतं दीर्घकालं नासाग्रात् शिरःपर्यन्तं निरीक्ष्य स्थितः। ततः मृकण्डेन उक्तम्—'त्वं मम पुत्रं दीर्घं कालं निरीक्षसे, हे ब्राह्मण।' स द्विजश्रेष्ठः पुनः पुनः मृकण्डेन पृष्टः—'कानि चिन्हानि अस्य बालकस्य शरीरे दृश्यन्ते?' इति। तदा स ब्राह्मणः उवाच—'षड्भिर्मासैः एष बालकः निश्चितं म्रियते; मया कदापि मिथ्यावचनं न कृतम्, अपि च शत्रुषु।' मृकण्डेन अनुमते स ब्राह्मणः स्वेच्छितं स्थानं गतः। मृकण्डः, पुत्रस्य अल्पायुष्ट्वं ज्ञात्वा, हे राजन्, चिन्तितः। यं कञ्चन स सम्मुखे पश्यति, स अध्ययन-विद्यायुक्तः एव। ततः स ब्रह्मचारी पितुः वचनं विशेषतः अन्वगच्छत्। येन येन सह बालकः दृष्टिम् अकुरुत—बालकं, वृद्धं, युवानं वा—सर्वान् स सन्मानं कृतवान्। किञ्चित्कालानन्तरं, तस्य आश्रमस्य समीपे, स शीघ्रं गत्वा तान् प्रणम्य, हे राजन्, पूजां च अकरोत्। तैः 'दीर्घायुष्मान् भव' इति उक्तः, स बालकः तेषां भक्त्या सन्तुष्टः अभवत्। तेषु कश्चन अङ्गिरा नाम मुनिः दिव्यज्ञानसम्पन्नः आसीत्। स विस्मयेन सर्वान् ऋषीन् संबोधितवान्—'एष बालकः पञ्चमे दिवसे म्रियते। तस्य दीर्घायुष्कत्वाय उपायः क्रियताम्।' ततः तं बालकं गृहित्वा, ते ब्रह्मलोकं गतवन्तः। तेषां पृष्ठतः बालकः ब्रह्माणं न प्रणम्य, तिष्ठति। सप्तर्षयः तु हृदयेन प्रहृष्टाः अभवन्, हे नृपश्रेष्ठ। ये पुण्यस्थलानि अर्बुदगिरिं गच्छन्ति, ते तत्र आगत्य, बालकेन पूजिताः, पञ्चमे दिवसे तस्य मृत्युः अपि भविष्यति, इति उक्तवन्तः। 'यथा वयं सह त्वया न मिथ्यावदाम, हे चतुर्मुख, तथा एष्यति।' तदा ब्रह्मा, तं युवा मुनिं दृष्ट्वा, हृष्टहृदयः अभवत्। तदा ते प्रमुदिताः मुनयः तं बालकं गृहित्वा स्वगृहं प्रतिगच्छन्ति। तत्र तस्य पिता, मृकण्डु ऋषिः, उपस्थितः। स दुःखात् आक्रन्दयन्, 'हा पुत्र, हा पुत्र!' इति, धर्मयुक्तः, विलपितवान्। 'कथमयं, कृतं संस्कारमपि न कृत्वा, मृत्युवशं गतः?' इति स बहुधा विलपन्, हे नृपश्रेष्ठ, स्थितः। एवं तस्य विलपन्तः, तदा स बालकः हर्षपूर्णहृदयः तत्र आगतः। तं गोदरे स्थापयित्वा, स पिता तस्य दीर्घकालगमनस्य कारणं पृष्टवान्, तथा च ब्रह्मलोकदर्शनस्य वरं अपि पृष्टवान्। 'तस्मात्, मम कृते, सत्यम् उक्त्वा, एष मनसो दुःखं निवर्तय' इति स पितरं प्रार्थितवान्।