येन तव उक्तेन, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, मम मनसि अद्भुतं विस्मयं उत्पन्नमस्ति। तस्मात्, तव उक्तस्य महात्मनः अद्भुतस्य ऐश्वर्यस्य विस्तारं मम कथय। तदा स ब्राह्मणः—“शृणु, ब्राह्मणश्रेष्ठ, संगमस्य अतिविशिष्टं अद्भुतं ऐश्वर्यं तव प्रवक्ष्यामि। यत्र संगमे, दश अरब सहस्राणि तथा दश अरब शतानि प्राणीः नित्यं वसन्ति, इति मया स्कन्दात् श्रुतम्। तत्र देवाः, अमराः, सिद्धाः, योगिनश्च निवसन्ति। यः पुरुषः संगमस्य जलानि एकाग्रचित्तेन स्नानं कुर्यात्, विशुद्ध्याः वैष्णवमन्त्रेण यज्ञं कृत्वा यत् फलं लभते—तत् सहस्र अश्वमेधानां शतं वाजपेययज्ञानां च समं भवति। प्रतिदिनं सुवर्णदानस्य पुण्यं अपि तत्र लभ्यते। अमावास्यायां, पूर्णमास्यां, द्वादश्योः, यः सहस्रयुगानि एकपादेन तिष्ठेत्, यः दशसहस्रयुगानि शीर्षोऽधः कृत्वा लम्बेत्, तत्र पुरुषैः प्राप्तं फलं शतयज्ञैः अपि न लभ्यते। विशेषतः पौषमासे स्नानं महाफलदं भवति। पौषमासे भक्त्या स्नानं कुर्यात्, स ब्रह्मस्थानं याति, पुनरावृत्तिः नास्ति। पौषमासे, यः तैलपूर्णं दीपं ददाति, स यत् पापं, स्वल्पं वा महद्वा, बहुजन्मसम्भृतं, सर्वं नश्यति। दीर्घायु, आरोग्यं, ऐश्वर्यं, सन्ततिः, परमं सुखं च लभ्यते। यः पौषमासे शुक्लपक्षे त्रयोदश्यां नियमेन भक्त्या व्रतं पालयेत्, रात्रिं जागरणं कृत्वा सर्वत्र दीपदानं कुर्यात्, विष्णुभक्तः विष्णुं पूजयेत्, हरिकथाः शृणुयात्, पुण्ययुक्ता रात्रिं जागरणं कुर्यात्, प्रभाते शुद्धवारिणा विधिवत् स्नानं कृत्वा श्रद्धया सुवर्णं, अन्नं, वस्त्रं च दद्यात्। एतत् वर्षे वर्षे जागरणं कर्तव्यम्, पुण्ये भक्ताः। हरिः पूजनीयः, द्विजाः यथाशक्ति तुष्टाः कर्तव्याः; तत्र सर्पाः अपि तर्क्ष्यदर्शनवत् निर्भया भवन्ति। यः तत्र स्नानं कुर्यात्, स स्वर्गं याति; यः अत्र स्नानं कुर्यात्, स सुखी भवति। यानि प्राणीनि त्रिषु लोकेषु सन्ति, सर्वाणि; अत्र सर्वेषु प्राणिषु, दुःखग्रस्तचित्तेषु, सप्त अधमाः, सप्त उत्तमाः, तथा स्वयम् पुरुषः, अत्र जन्मतः अन्धाः, लङ्घाः, सर्वे समाः भवन्ति। यथा वर्णेषु ब्राह्मणः श्रेष्ठः, तथा तीर्थेषु संगमः श्रेष्ठः। स्नानेन, दानेन, इन्द्रियनिग्रहणेन यथाशक्ति, पुरुषः वा स्त्री वा, विधिवत् स्नानं कर्तव्यम्। यथा अग्निः शुष्कं तृणं वा तरलं वा सर्वं दहति, तथा संगमः। एकस्मिन्स्थले सर्वाणि तीर्थानि, तेषां विविधानि फलानि; सर्वतीर्थस्नानस्य फलं यथा स्मृतिः अस्ति, तत्र लभ्यते। अन्यत् अपि पुण्यतीर्थं गोप्रतारः नाम अस्ति, हे निष्पाप। यत्र स्नानदानाभ्यां मनुष्यः कदाचित् दुःखं न अनुभवति। यथा, हे विद्वन्, वाराणस्यां मणिकर्णिका अस्ति, तथा नैमिषे चक्रवापी पुण्यतीर्थेषु श्रेष्ठः स्मृतः। इति संगमस्य अद्भुतं ऐश्वर्यं ब्राह्मणाय विस्तरात् कथितम्।