शृणु, राजन्, यत्र गुह्यया जाह्नव्याः निवासः अस्ति, तत्र यः कश्चन सम्यक् स्नानं करोति, स सर्वतीर्थफलमवाप्नोति। तत्र जाह्नवी कदा प्राप्ता इति ते महत् कौतूहलम् आसीत्। अत्रैव अर्बुदशैले त्वं स्थिरः सदा भव, महाबाहो। तत्रैव महेश्वरः स्वयम् लिङ्गं स्थापितवान्। अन्यकारणेन, तीव्रकोपसमन्वितः, स देवः अत्रैव पर्वते स्थितुं निश्चितवान्, न संशयः। गिरिश्वररूपेण गङ्गा तस्य चित्ते समुत्पन्ना। तदा गौर्याः, या परमगर्विता, न किञ्चित् ज्ञातम्। स महत् उपायं चिन्तयामास जाह्नव्याः संयोगार्थम्। तस्य जलव्रतसमुत्थितं निश्चितम् अभवत्। तत्रैव स जलमध्ये स्थित्वा, जलभक्त्या युक्तः, वसिष्यति। स तीर्थं निर्मलं जलपूर्णं, परमसुखदायकम् आसीत्। व्रतान्तरेण देवाधिदेवः तत्र शीघ्रं प्रविष्टवान्। सा च देवी ध्यानपूर्वकं तत्रैव शिवेन संयुता। व्रतान्तरेण, राजन्, गौरी तं नाजानात्; मोक्षज्ञानसम्पन्नः स तत्र समागतः, विचरन्। स महादेवं जलस्थं, नियमानुष्ठानरतं दृष्ट्वा, चकितः अभवत्। 'किमेतद् तपस्विनः मुखनेत्रयोः परिवर्तनम्?' इति स चिन्तयामास। तदा ध्यानदृष्ट्या स महेश्वरं गङ्गायाम् अभ्यक्तम् अपश्यत्। ततः स हरस्य कृत्यं सर्वं न्यवेदयत्। ततः देवी त्वरितया महेश्वरस्थानं प्रति जगाम। सा क्रुद्धा देवी तत्रागता, तां दृष्ट्वा नारदः तयोः संयोगं देवीम् उद्घोषयामास। सा अतीव गर्विता, किन्तु मृदुभिः वाक्यैः सा शम्यते। तदा सा सद्गुणवती जाता; तस्मात् सान्त्वनया ताम् उपगच्छ। रुद्रेण एवमुक्ता जाह्नवी, राजन्, स विनयेन, अञ्जलिं कृत्वा, समीपं जगाम। पूर्वं तव प्रियतमे आज्ञप्तवत्याः, अहं दिवः पतिता। तदा भागीरथस्य स्नेहः मम वर्धितः। अधुना तव वचनात्, देवि, अहं सर्वं जानामि। स त्रैलोक्यनाथः; सः कथं तस्मात् गन्तुं शक्नुयात्? स मधुरं वचनम् उक्तवान्—'यथार्थं त्वया उक्तम्।' तस्मात्, वरं वृणु, शुभे, यं किंचिद् इच्छसि मत्तः। सा उवाच—'एकं दिनं तेन सह क्रीडायै मम दत्तम् अस्तु।' तदा चैत्रशुक्लत्रयोदश्यां, देवि, दिनरात्र्यौ उभे। तस्मात् स तडागः पृथिव्यां 'शिवगङ्गा' इति विख्यातः। ततः स पुनः पुनः ताम् आलिङ्ग्य विससर्ज। गङ्गा यदा निर्गता, सा लज्जया शिरः नतवती। एवं, राजन्, तत्र प्राचीनकाले तस्मिन् तडागे एषा कथा जाता। चैत्रशुक्लपक्षे तत्र स्नानं कर्तव्यम्।