शिवाय नमः। एकदा देवीसमीपे स्थितः महर्षिः, तस्य दर्शनाय महिषासुरः सस्मितं प्रणम्य तं महर्षिं विधिवत् मदुपर्कार्घ्यादिभिः पूजयामास। ततः स महिषासुरः महर्षिं सादरं पप्रच्छ – "कुतः आगतः, किमर्थं च आगम्यते, हे द्विजश्रेष्ठ?" तस्य उत्तरं दत्त्वा महर्षिः अवदत् – "मया सेवकैः सह आगम्यते; किं तव प्रयोजनम्?" पुनः महिषासुरः अवदत् – "यद् यद् वदसि तत् स्वागतं; वयं सर्वदा निःस्पृहाः, मुनिनियमस्थाः।" महर्षिः पुनः अवदत् – "अहं जिज्ञासया आगतः; दीर्घकालं त्वां न दृष्टवान्। दैवेन वा पुरुषप्रयत्नेन वा, दानवाः गृहीताः। यत्र यत्र पूर्वं दृष्टम्, त्रिलोक्ये चराचरेषु। पृथिव्यां अर्बुदनाम पर्वतम् अस्ति। सः पर्वतः बकुलचम्पकमाङ्गाशोककर्णिकारैः भूषितः। शालकटफलतिन्दुककरवीरैः अपि शोभितः। विविधसुगन्धिपुष्पैः अपि अलङ्कृतः। तत्र न वृक्षः, न लता, न औषधिः। तत्र मधुरकण्ठाः पक्षिणः – चकोरः, मयूरः, चातकः च वर्तन्ते। तेषां शब्दं श्रुत्वा मुनयः अपि तन्मयाः भवन्ति। तत्र रम्यजलधाराः, निर्मलनदीः च सन्ति। तत्र कमलपत्रविशालनेत्राः, तनुमध्याः, शुद्धस्मिताः स्त्रियः वसन्ति। किं विस्तरेण? यत् यत् तत्र पर्वते अस्ति, सर्वं जगतः अतीत्य दृश्यते। सः पर्वतः दशयोजनविस्तीर्णः, द्वाभ्यां पर्वताभ्यां संयुक्तः। अहं तत्र जिज्ञासया इह तत्र सर्वत्र निरीक्षयामि।" महर्षिः तत्र एकां स्त्रीं दृष्ट्वा चिन्तयामास – "न सा देवी, न गन्धर्वस्त्री, न असुरी, न मानवस्त्री। न रति, न प्रीति, न उमा, न लक्ष्मी, न सावित्री, न सरस्वती। तादृशीं स्त्रीं दृष्ट्वा मम कामः उत्पन्नः। ततः धैर्यं स्थापन्य मनसि चिन्तयामि। केवलं दृष्ट्वा हृदयस्य कामः वर्धते। दीर्घकालं ब्रह्मचर्येण तपः कृतवान्; अतः किञ्चित् विकारः न स्यात्, तस्मात् अन्यत्र गच्छामि। पूर्वं स्त्रियः स्वयम्भुवेन तपसः विघ्नाय सृष्टाः। यावत् धैर्यं, तपः, सत्यता, कुलमर्यादा च तिष्ठन्ति। एवं बहुधा चिन्तयित्वा, अहं नेत्रे निमील्य स्थितवान्।" एवं श्रुत्वा, राजन्, महिषासुरः पुनः महर्षिं पप्रच्छ – "केन केवलदर्शनात्, हे प्रभो, त्वं स्वयम् कामग्रस्तः अभवः? सा देवी वा, मानवस्त्री वा, यक्षी वा, नागस्त्री वा?" तदा महर्षिः अवदत् – "मम स्थितिः एवं – सा कन्या, उज्ज्वला। अतः, हे दैत्यपतये, अहं ब्रह्मलोकं गमिष्यामि।" इत्युक्त्वा स महर्षिः ब्रह्मलोकं गतः। तत्र शीघ्रं गत्वा, स उत्तमां स्त्रीं दृष्टवान्। एवं पर्वतशिखरे देवी हृष्टा तत्र स्थित्वा, तस्य दर्शनाय महिषासुरः प्रणम्य पूजयामास; तदनन्तरं महर्षिः तस्य प्रश्नान् उत्तरं दत्त्वा, तस्य पर्वतस्य सौन्दर्यं, तत्र स्थितां स्त्रीं, तथा तस्य मनसि उत्पन्नं कामम्, एवं सर्वं यथाक्रमं निवेदयामास।