नृपश्रेष्ठ, एष कर्म कर्तव्यम्, ब्राह्मणैः चोत्तराभिमुखैः सम्यक् सम्पादनीयं। ते पीताम्बरधारिणः सुवर्णकुण्डलभूषिताश्च, मृगचर्मासने समुपविष्टाः सम्यक् विधिना मन्त्रैः सम्पूजनं कुर्वन्ति। तत्र ते उच्चारयन्ति—"हे गङ्गे, हे यमुने, हे पञ्चनद्यः, हे शुभे सरःस्विन्यः, मम वाक्यं शृणुत।" एवमुक्त्वा यः सम्यक् मन्त्रं उच्चारयति, स विघ्ननाशनं प्राप्नोति। व्याधयः, रोगाः, तीव्रव्याधयः, ज्वरादयः च सर्वे विनश्यन्ति। एष सर्वः विधिः त्वया पृष्टेन मे सम्यक् प्रकाशितः। यः चतुर्थ्यां दिने एकचित्तेन एतत् पाठं कुर्यात्, स यं यं कामयते, तं तं सम्प्राप्नोति यदि सम्यक् पूजनं कुर्यात्। यं दृष्ट्वा पुरुषः सर्वपापैः विमुक्तः भवति, सा पार्था नाम्ना, धर्मिणी, देवलस्य प्रिया पतिव्रता भार्या आसीत्। सा पूर्वं सन्तानहीना, मुनिपत्नी विभावरी आसीत्। वायुभोजनया, निराहारा, समचित्ता, ध्यानस्थिता आसीत्। तदा सहसा भूमितलम् विदार्य एकं लिङ्गं समुत्थितम्। तदुत्तमं पुण्यतमं शिवलिङ्गं पूजय, यः यं कामं मनसा चिन्तयति, तस्य स सिद्धिः भवति। तद् लिङ्गं 'पार्थेश्वर' इति लोके प्रसिद्धं भविष्यति। सा तदा विस्मयाविष्टा तद् लिङ्गं पूजयामास। ततोऽतः तत् लिङ्गं पृथिव्यां प्रसिद्धं जातम्। तत्र सम्यक् स्नात्वा भक्त्या यः पश्येत्, शुक्लचतुर्दश्यां जागरणं कुर्वीत। यः तत्र एकचित्तः पिण्डदानं कुर्यात्, स सर्वफलसम्पदं लभते। एवं त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः 'पार्थेश्वरमाहात्म्यवर्णनं' नाम, सप्तमे प्रबासखण्डे तृतीयार्बुदे, षडशीतिसाहस्र्यां स्कन्दमहापुराणे समाप्तः। यत्र विष्णुः स्वयम् नित्यं सन्निहितः, तत्र किं समयं च देशं च विस्तारतः वदस्व, इति नृपतेः प्रश्नः। चन्द्रसूर्यवायोः प्रकाशः लीनः, प्रलयोऽभूत्। सहस्रयुगान्ते पद्मयोनिः प्रबुद्धः। चतुर्मुखः स सर्वत्र विचरन्, दूरतः किञ्चिद् अपश्यत्। स चतुर्मुखः तम् अपृच्छत्—"त्वं कः? केन सृष्टः?" इति। तदा गोविन्दः स्मितपूर्वकं मधुरैः वाक्यैः प्रत्युवाच—"अहं मूलः एकपुरुषः, त्वं अपि मया सृष्टः।" स पुनः पुनः तं तीक्ष्णैः वाक्यैः तिरस्कारं चकार—"त्वं मया एव सृष्टः, मूढ! अहमेव आद्यः निःसंशयम्।" एवं तौ द्वौ महातेजस्विनौ परस्परं विवादं चक्रतुः। पाणिभिः, बाहुभिः, नखैः, दन्तैः, आकर्षणेन च युद्धम् अकुरुताम्। सहस्रवर्षान्ते, तयोः मध्ये, तत्रैव देहविहीनः शब्दः व्यजायत—"युवयोः कः एतेन महालिङ्गेन महेश्वरस्य अन्तं प्राप्नोति, स विजयी।" मम आज्ञया एकः अधः गच्छतु, अन्यः उपरि। तदा कृष्णः भूमिं विदार्य शीघ्रं अधः जगाम, तत्र स महात्मा कालाग्निरुद्रं ददर्श। स च अधिकं अधः गन्तुम् इच्छन्, सर्ववेगेन गन्तुं प्रचक्रमे।