राजन्, चन्द्रसूर्यग्रहणसमये गोदानं कर्तव्यं, इति श्रेयांसि। ततः, राजश्रेष्ठ, महाविनायकतीर्थं प्रति गन्तव्यम्। तत्र पुलस्त्यऋषिः उवाच—हे नृपश्रेष्ठ, किमर्थं विनायकः तत्र पूर्वं महत्त्वं प्राप्तवान् इति ययातिना पृष्टः। पूर्वे काले, विनायकः क्रीडार्थं एकं सुकुमारं बालकं ससर्ज। तस्य बालस्य सर्वाङ्गानि सन्ति स्म, किन्तु शिरो नासीत्, कारणं तत्र अभेषजस्य अभावः। तदा गौरी आज्ञया स्कन्दः शीघ्रं तदर्थं अभिषेकद्रव्यं आनयतु, शुभं भवतु इति उक्तम्। गौरीदेव्याः आज्ञया तत् अभिषेकद्रव्यं लब्धम्। यत्राङ्गेषु तद् अभिषेकद्रव्यं सन्निहितं तत्र तद् सम्यक् लेपितम्। पुनः पुनः पार्वती देवी उक्तवती—मां मा स्पृश। तस्मात् तस्याङ्गेषु विशेषतः प्रधानता अभवत्। सः त्रिप्रकारेण विस्तीर्णः, चतुर्भुजः, सप्तवारं रक्तवर्णश्च आसीत्। तं त्रिप्रकारेण विस्तीर्णं दृष्ट्वा, गौरी देवी अत्याश्चर्यचकिता अभवत्। देवी तेन जीवितं दत्तवती, सः तस्मिन्नेव क्षणे उत्पन्नः। तस्य अद्भुतं रूपं दृष्ट्वा, गौरी देवी पुनः पुनः ‘पुत्र’ इति सम्बोधयन्ती तिष्ठति स्म। ततः देवी पुत्रं प्रति उक्तवती—एषः मम शरीरस्य अभिषेकद्रव्यसम्भूतः जातः। यत् शिरः स्कन्देन योजितम्, तत् भवता महद् इति प्रतिपाद्यते। अतः तस्याङ्गेषु प्रधानता स्थापिताऽस्ति। पर्वततनये, सः सर्वगणाधिपत्यं प्राप्नोति। ये मनुष्याः किञ्चिदपि कर्म आरभ्य पूर्वं एतं गणनाथं पूजयन्ति, तेषां सर्वकार्याणि सफलानि भवन्ति। तदा स्कन्दः तस्मै क्रीडार्थं लघुं परशुं दत्तवान्। अनन्तरं गौरी देवी तस्मै मधुरैः मोदकैः पूर्णं भोजनपात्रं दत्तवती। तस्य भोजनस्य गन्धेन आकृष्टः एकः मूषकः बिलात् निर्गतः। तदानीं यः पश्यति, सः ध्यानपूर्वकं शृणोतु—यत् पापं बाल्ये, वार्धके, यौवने वा कृतं, तत् सर्वं नश्यति। माघमासे शुक्लपक्षे चतुर्थ्यां उपवासनन्तरं, शुद्धतोयपूर्णे महावेद्यां सम्यक् स्नात्वा, यः भक्त्या विनायकं पश्यति, सः गणनाथमन्त्रं जपित्वा त्रिवारं प्रदक्षिणं कृत्वा, तेन सर्वपापक्षयः भवति। अत एव, सर्वप्रयत्नेन विनायकं द्रष्टव्यम्। गृहस्थः अपि, श्रद्धया तं कार्यारम्भे स्मरन्, सर्वसिद्धिं प्राप्नोति। यः प्रातःकाले विनायकदेवं स्मरति, तस्य विवाहे, विवादे, युद्धे, प्रस्थानकाले, कृषिकर्मणि वा, यद् इच्छति, तत् सर्वं तस्य कृपया सम्पद्यते। यः एकचित्तेन महाविनायकशान्तिं करोति, सः सर्वान् कामान् आप्नोति। ततः ययातिः पृष्टवान्—कानि मन्त्राः? का विधिः? मम अत्युत्कण्ठा अस्ति। पुलस्त्यः उवाच—गणेशस्य शान्तिं श्रेष्ठचन्द्रबलसमये कर्तव्या। पूर्वोत्तरदिशोः समे स्थले वेदिकां मण्डपं च निर्माय, सर्वेषां दिशां रक्षिणः, इन्द्रादीन्, पूज्य, सुरभिपुष्पैः, दानैः, यथाविधि होमव्यवस्थया च पूजयेत्। तत्र पूर्वदिशि सुवर्णेन, फलैः च, विनायकस्य आवाहनं कृत्वा, हस्तेन कृताग्निकुण्डस्य पुरतः, मधुना, दूर्वया, अक्षतैः च ग्रहहोमस्य अनन्तरं विनायकं सम्यक् सम्पूजयेत्। एवमेतद्, राजन्, विनायककथायाम्।