राजन्, तत्र तस्य द्वितीयच्छायाऽपि न नष्टा। सः तेनैव प्रकारेण पुष्करवनं गत्वा, ततः अमरकण्टकं प्राप। अथ प्रभासं सोमतीर्थं च कृमिजाङ्गलं च अगच्छत्। पुनः सः रुद्रकोटिं विरूपाक्षं च पञ्चनदं च जगाम; एवं पृथिव्यां विचरन्, नृपतिः क्लान्तः अभवत्। सहस्रसंवत्सरात् अनन्तरं सः अर्बुदगिरिं प्राप्तवान्। तत्र तेन विविधाः मुनिसङ्घाः वेदविदः ब्राह्मणाश्च दृष्टाः। सः तस्मिन्नेव पर्वते रक्तानुबन्धाख्यं तीर्थं प्राप्तवान्। तत्र स्त्रीवधसमुत्था द्वितीयच्छाया न दृश्यते स्म। तत्रापि दुर्गन्धो नष्टः, तेजश्च महद्वर्धितम्, सर्वदिक्प्रशंसितः सूतैः, सः स्वगृहं प्रति प्रस्थितवान्। ततः, राजन्, रक्तानुबन्धं सोमतीर्थं च अतिक्रम्य गतः। तत्र, नृपश्रेष्ठ, तस्य देहे द्वितीयच्छाया पुनरुदभूत। तददुःखितः सः तत्रैव पुनरागच्छत्। तीर्थस्य महत्त्वं विज्ञाय, सः नृपश्रेष्ठः ब्राह्मणश्रेष्ठेभ्यः दानं दत्त्वा पावकं प्रविवेश। ततः दिव्ये विमान उपविश्य, सः मृत्युदेहं त्यक्तवान्। स नृपश्रेष्ठः शिवलोकं प्राप्तवान्। सर्वेषां तीर्थानां मध्ये एतत् परमं पावनं च स्मृतम्। तस्मात्कालात् एतत् तीर्थं पृथिव्यां प्रसिद्धं जातम्। अतः एतत् रक्तानुबन्धमिति कीर्त्यते। यः कश्चित् तत्र सौरसंक्रमे स्नानं करोति, वा पितृक्षेत्रे गयायां श्राद्धं करोति, नृपश्रेष्ठ, चन्द्रसूर्यग्रहणे वा गवां दानं ददाति, सः महत्फलम् आप्नोति। पुलस्त्य उवाच— ततः, नृपश्रेष्ठ, महाविनायकं प्रति गन्तव्यम्। ययातिरुवाच— कथं विनायकः तत्र प्राचीनकाले महत्त्वमावाप्तवान्? तत्र सः क्रीडार्थं कोमलं बालकं निर्मितवान्। तस्य बालस्य अङ्गानि सन्ति, किन्तु शिरो नासीत्, राजन्, तैलाभावात्। स्कन्द, शीघ्रं तैलं आनय, शिरसोऽर्थं, शुभं ते भवतु इति उक्तम्। ततः गौर्याः आज्ञया तैलं प्राप्तम्, नृपश्रेष्ठ। यत्र तैलं दृष्टं, तत्र तदङ्गे लेपितम्। पार्वती पुनः पुनः अवदत्— मा मां स्पृश। एवं तस्याङ्गे विशेषतः नेतृत्वं समुत्पन्नम्। सः त्रिधा गम्भीरः, चतुर्भुजः, सप्तधा रक्तः, राजन्। तं त्रिविस्तीर्णं दृष्ट्वा, महराजन्, गौरी अतिविस्मिता अभवत्। देवी तेन जीवितं प्रदाय, सः तस्मिन्नेव क्षणे उत्पन्नः। तं अद्भुतस्वरूपं दृष्ट्वा, सा पुनः पुनः 'पुत्र' इति आह्वयत्। अथ देवी पुत्रं प्रति अवदत्— 'एषः ममाङ्गतैलसम्भूतः जातः।' यत् शिरः स्कन्देन संयोजितम्, तत् भवता महत् इति कथ्यते। तस्मात् नेतृत्वं तस्याङ्गे प्रतिष्ठितम्। हे पार्वती, सः सर्वगणाधिपत्यं लभते। ये मनुष्याः किञ्चित् कार्यं आरभ्य, सर्वप्रथमं एतं गणपतिं पूजयन्ति, तेषां सर्वं शुभम्। तदा स्कन्दः तस्मै क्रीडार्थं लघुं परशुं दत्तवान्।