पुलस्त्यः कथयति—हे पुत्र, सर्वदा स्वस्य रक्षणं महत् प्रयत्नेन कर्तव्यम्। वनमध्ये विचरन् सर्वदा पशुभिः तथा दुष्टयोनि-सम्भूतैः अपि सावधानः भवेत्। शोकनाशनं उत्तरं मम शृणु; यथा विश्रान्तः पुनः आगच्छति, तथा प्राणिनां संगमः अपि भवति। तत्र सर्वे मातरं मित्रगणं च द्रष्टुं समागच्छन्। ततः सा माता, पुत्रशोकविह्वला, एतद्वचनं उवाच—"मम बालः फेनपः असहायः, दुर्बलः, दुःखी च। अयं पुत्रः भविष्यति, विशेषतः अद्य। सः संकटस्थलेषु विचरति, अन्यस्य गोसमूहे अपि गच्छति। क्षम्यताम्, हे साधवः; सत्यनिष्ठया अहं गच्छामि।" तस्याः वचनं श्रुत्वा, सर्वाः स्त्रियः शोकसन्तप्ताः अभवन्। ताः उवाचुः—"त्वं कपिलां न गच्छ; दोषः कश्चन न भविष्यति।" तत्र एकः श्लोकः पूर्वं ऋषिभिः धर्मवादिभिः गीयते। कपिलः उवाच—"स्वार्थाय कदापि मम किंचित् मिथ्या न भवति। सहस्राश्वमेधः च सत्यम् यदा तुलायां स्थाप्येते, तदा...।" अतः अहं जीवितरक्षणाय मिथ्या न वदामि। यत् त्वं परमसत्याय जीवनं त्यजसि, यत् त्याज्यं अत्यन्तदुष्करं। सत्यस्य कारणेन मृत्युर्न कदापि भवति। ततः कपिलं दृष्ट्वा, तस्य नेत्रे विस्मयात् विस्तारिते। सत्यानुष्ठानिनां कदापि अनिष्टं न भवति। पूर्वं कपिलः शपथपूर्वकं सत्यव्रताय वदितवान्। अतः गच्छ—मया विमुक्तः—यत्र तव पुत्रः अस्ति। पुलस्त्यः पुनः उवाच—तस्मिन्नेव काले राजा स्वभावं प्राप्तवान्; तदा हर्षपूर्णहृदयः कपिलं सत्यवादीं प्रति उवाच—"किं ते अद्य करवानि, हे गौः? शीघ्रं वद।" सा गौः उवाच—"तृष्णया पीडिता अस्मि; अतः शीघ्रं जलं आनय।" अहं मिथ्या न वदामि; यत् उक्तं तत् सत्यम्। सः धनुषि बाणं स्थाप्य, भूमिं लक्षीकृत्य, ताडितवान्। ततः शुद्धं शीतलं शुभं जलं उत्पन्नम्। तस्मिन्नेव काले धर्मः स्वयम् तत्र आगतः। सः तव सत्येन तुष्टः उवाच—"त्वत्समः न कश्चन अस्ति। तव तेजसा दिव्यं लोकं प्राप्स्यसि, यत्र जरामृत्यु न विद्येते। एषः पुण्यः जलाशयः मम नाम्ना प्रसिद्धः भवतु। विशेषतः चतुर्दश्यां यः इह आगच्छति, सः परमं पदं प्राप्नोति। तव नाम्ना एषः तीर्थः परमपुण्यं भविष्यति; इह स्नानं शतसहस्रगुणं पुण्यं ददाति, दानं च अक्षयपुण्यं। यः इह श्रद्धया श्राद्धं करोति...।" यत्र कीटकपक्षिगणः अपि तृषार्तः एषु शुभे जले प्रविशन्ति, तेषां पुण्यं। मानवाः श्रद्धया सत्यवाक्येन युक्ताः, तेषां पुण्यं किम् अधिकम्। हे राजन्, कपिलायाः शक्त्या सर्वे अत्र आगताः। ततः कपिला गोनिकायाः समूहेन सहितः तत्र आरोढ। अतः सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं कर्तव्यम्। पुलस्त्यः पुनः कथयति—तत्र कदाचित् अग्निः नष्टः अभवत्, देवाः अपि तं पुनः प्राप्तवन्तः।