मातृभक्तानां यः नियतं गतिः, सा ममापि भविष्यतीति मम निश्चयः। अथवा, तिष्ठतु त्वंात्र; यथाऽहं व्रतानि पालयामि, तथा तानि तवापि स्युः। मातुः वियोगे मम जीवितं न प्रियं, न च तादृशः रक्षकः अस्ति यथा माता, नापि तादृशः मार्गः यः मातुः पन्थाः। प्राणिनां मृत्युः अपि अन्येषां मृत्यूनां न भिन्नः। एषा अन्तिमा परमोपदेशवाणी, पुत्र, मातुः तव प्रति। सदा वनवासं कुरु, पुत्र, जागरूकतया युक्तः भूत्वा। लोभेन च कदापि नापि तृणमेकं ग्रहणीयं, विशेषतः संकटस्थले। लोभेन मोहिताः जनाः समुद्रं, काननं, युद्धं च प्रविशन्ति। त्रयाणि दुःखानि जनं बाधन्ते—लोभः, प्रमादः, विश्वासदोषश्च। पुत्र, सदा आत्मनं यत्नेन रक्षेयः। वनं विचरन्, सदा पशुभ्यः, दुष्टयोषितामपि सन्ततिं च सावधानः स्याः। शृणु, दुःखनाशनं मम उत्तरं; यथा विश्रान्तः पुनरागच्छति, तथा प्राणिनां संगमः। ते सर्वे तत्र समागताः स्वमातरं मित्रमण्डलञ्च द्रष्टुम्। तदा, पुत्रशोकविह्वला सा माता वाक्यमिदं उवाच—मम लघुपुत्रः फेनपः असहायः, दुर्बलः, दुःखितश्च। एषः पुत्रः भविष्याय नियतश्च, विशेषतः इदानीम्। सः संकटस्थलेषु विचरति, परगोष्ठेऽपि भ्रमति। क्षम्यतां मम, आर्याः; गमिष्यामि सत्यनिष्ठया। तस्या वचनं श्रुत्वा, सर्वा नार्यः शोकपूर्णाः अभवन्। त्वं कपिलं न गच्छ; दोषोऽपि न तव भविष्यति। अत्र हि श्लोकः पूर्वं गीतः धर्मवद्भिः ऋषिभिः। कपिल उवाच—स्वार्थाय कदापि न किंचित् मिथ्या वदामि। सहस्राश्वमेधाः च सत्यं च तुलायां नीयमाने। तस्मात्, न मिथ्यां वदिष्ये आत्मरक्षणायापि। यत् त्वं परमसत्यार्थं दुःखेन दुष्करं जीवितं परित्यजसि। सत्येन तव कदापि मृत्युरपि न स्यात्। तदा कपिलं दृष्ट्वा, विस्मयविस्तृतलोचनः सः। सत्यनिष्ठानां कदापि अशुभं न भवति। पूर्वं त्वया, कपिल, शपथैः व्रतानां कृते वाक्यं उक्तम्। अतः, मया विमुक्तः त्वं यत्र पुत्रः तत्र गच्छ। पुलस्त्य उवाच—तस्मिन्नेव क्षणे राजा स्वभावं प्राप्तः, हर्षपूर्णहृदयः सन्, सत्यवादिनं कपिलं प्राह। किं ते अद्य करणीयं, हे धेनो? शीघ्रं वद। सा प्रत्युवाच—तृष्णया बाध्ये, अतः शीघ्रं जलं आनय। जानिहि, न मिथ्या वदामि; यदुक्तं मया तत् सत्यं। स धनुषि बाणं संधाय, लक्ष्यं कृत्वा भूमौ निष्पातितवान्। ततः शुद्धं शीतलं पुण्यं च जलं उत्पन्नम्। तस्मिन्नेव क्षणे धर्मः स्वयमेव तत्र प्रादुरासीद्। सत्येन तव प्रसन्नोऽस्मि; न तव तुल्यः कश्चन क्वचित्। तव तेजसा दिव्यं लोकं प्राप्स्यसि, यत्र न जरान मृत्युः।