श्रूयतां, भगवत्याः स्कन्दपुराणस्य चतुर्थे भागे, एकस्मिन्नेव प्रवाहे कथा प्रवहति। ये पापानि निर्दिष्टानि—विश्वासिनं हन्तारः ये, द्विजद्वेषे रमन्ते ये नराः, परनिन्दायां च प्रमत्ताः दुष्टात्मानः, रात्रौ च पापकर्मणि प्रवृत्ताः दधिमाषभक्षिणः, वर्ताकमूलकश्वेतलशुणरक्तलशुणभक्षाश्च—एतेषां पापफलानि निर्दिष्टानि सन्ति। एवमुक्ते, तदा तस्मिन्सिंहे निश्चित्य वचः प्रोक्तम्। न च मया स मोहितः, न चापि मया प्रमोषितः स्यात् इति स सिंहः स्पष्टमुक्तवान्। ततः कपिला मातरं प्रति सिंहः उवाच—गच्छ, हे कपिले, तव पुत्रं पश्य, मातरि पुत्रे प्रेम्णि निष्ठिता त्वम्। सा कपिला मातरं भ्रातरं सखीन् बान्धवान् च दृष्ट्वा, अश्रुपूर्णमुखी दुःखिता, गो कुलं प्रति निर्गता। सा भयात् कम्पमाना, शोकसागरे निमग्ना, शीघ्रं शीघ्रं गत्वा स्वगोकुलं प्राप्तवती। तत्र तस्याः स्वरं श्रुत्वा वत्सः मातरं प्रत्यभिजज्ञौ। असामये तस्याः आगमनं तीव्रं भीषणं चासीत्। तदा स वत्सः पप्रच्छ—कस्मादस्मिन्समये त्वमागता, कथं वा? साऽब्रवीत्—त्वयि स्नेहेनाहं प्राप्ता, यथेष्टं तव कामं पूरय। एषा तव मातुः संगमः दुर्लभः, पुनर्न भविष्यति। मया सिंहाय रूपिणे प्राणो दातव्यः। अद्य मम सिंहपतिं प्रति गन्तव्यम्। त्वया सह मरणं मे निःसंशयं पुण्यतमम्। त्वद्वियोगेऽपि मया एकया मरणीयम्। मातृभक्तानां गतिर्नूनं मम भविष्यति। अथवा, त्वं स्थाहि, मम व्रतानि त्वमेव वह। मातृवियोगे जीवितं मम न प्रियं। न हि रक्षिता माता सदृशोऽस्ति, न च मातृपथः समः कश्चन। प्राणिनां मरणं नान्यद्भवति, सर्वत्र तदेकमेव। एषा ते मातुः अन्तिमा परमोपदेशः। वनं नित्यं वस, पुत्र, सततं सतर्कः भव। लोभेन कदापि न काष्ठमपि ग्रहणीयं, विषमे स्थले। लोभमोहविस्मृत्याः जनाः समुद्रं वनं रणं च प्रविशन्ति। लोभः प्रमादः विश्वासश्च, एतेन त्रैधं क्लिश्यते जनः। सदा आत्मानं रक्षेत्, महता प्रयत्नेन। वने विचरन्नपि, सदा पशून् दुष्टयोनिजातांश्च विवेक्ष्यः। शृणु, दुःखनाशनं वचनं वक्ष्यामः—यथा विश्रान्तः पुनरागच्छति, तथैव प्राणिनां संगमः। ते सर्वे तत्र समागम्य, मातरं सखीन् च द्रष्टुम्। तदा सुतशोकातुरा सा माता इदं वचनमुवाच—मम शिशुः फेनपः असहायः दुर्बलः च दुःखितः। अयं पुत्रो भविष्यति, विशेषतः अद्य। सः विषमे स्थले विचरति, परगोष्ठे अपि सञ्चरति। क्षन्तव्यं मया, आर्याः, सत्येन गमिष्यामि। तस्याः वचनं श्रुत्वा, सर्वाः ताः स्त्रियः शोकसमाकुलाः अभवन्।