तस्मात् तत्र सर्वतो यत्नेन स्नानं कर्तव्यमिति धर्मज्ञैः प्रतिपादितम्। एवं षष्ठविंशोऽध्यायः समाप्तः, यः 'कणखलतीर्थमाहात्म्यम्' इति प्रसिद्धः, सप्तमप्रभासखण्डस्य तृतीयार्बुदभागे, अष्ट्येकसहस्रश्लोकसंख्यायां स्कन्दमहापुराणे। पुराकाले तु तत्रैव यत्र महाबलः भगवान् विष्णुः चक्रं ससर्ज, तत्र दानवान् युद्धे हत्वा, स शुद्धे स्रवे स्नानं कृतवान्। तस्मिन्नेव स्थले यः कश्चन हरिशयनोत्थाने श्राद्धं करोति, स महत् पुण्यफलमवाप्नोति। एवं सप्तविंशोऽध्यायः समाप्तः, 'चक्रतीर्थमाहात्म्यम्' इति नाम्ना, तस्मिन्नेव प्रभासखण्डे तृतीयार्बुदभागे। यत्र यः पुरुषः सम्यक् स्नानं करोति, स नित्यं मानुषत्वमेव प्राप्नोति। बहून्यपि पापानि कृत्वा, स पशुत्वं न गच्छति। तत्र मृगयूथं पार्श्वतः सर्वतः व्याघ्रैः परिवृतम् आसीत्। तदाशु मानवत्वं प्राप्नोत्, पूर्वजन्मस्मृतिं च लब्धम्। ते सर्वे धनुष्मन्तः शरधारिणो यमदूतसदृशाः। तत्रैव जलाश्रमे समागत्य, मृगयूथेन सह वयम् अपि क्षीणाः, विशेषतः क्षुधया तृषया च। अस्य पुण्यस्थलस्य प्रभावेन, निःसंशयं सत्यमेतत्। तत्र जलस्य स्नानात्, राजन्, साक्षात् सिद्धिं लभते। ततः, राजन्, इन्द्रः अपि तद् पुण्यस्थानं पापनाशनं दृष्ट्वा विस्मितः। अद्यापि नराधिप, अष्टम्यां तत्र विवेकेन जनाः यान्ति। ते तत्र श्राद्धदानाद्युत्तमं पितृफलम् अवाप्नुवन्ति। एवं अष्टाविंशोऽध्यायः समाप्तः, 'मनुष्यतीर्थप्रभाववर्णनम्' इति, तस्मिन्नेव प्रभासखण्डे तृतीयार्बुदभागे। यत्र यः पुरुषः सम्यक् स्नानं करोति, स सर्वपापैः विमुक्तः भवति। पुरा तु सुप्रभ इति नाम राजा बभूव, रिपुसैन्यविनाशकः। न स्त्रीषु, न भोगेषु, न अश्वहयगजादिषु तस्य मनः प्रवृत्तम्। स एकदा, राजन्, मृगयायां रतः, अर्बुदं जगाम। तत्र सः मृगीं दृष्टवान्, या स्वपुत्रकं पयसा पाययन्ती सौम्या बभूव। तदा, राजन्, धनुषा निष्कृष्य दृष्ट्वा तां राजा, सा क्रोधेन दग्धा तम् इदं वचनमूचत्— शयानां, संयोगिनीं, पयःपायिनीं, व्याधिपीडितां वा मां अद्य त्वया, राजन्, सर्वथा मृत्युं प्राप्ता। भूमिपते, त्वया धर्मविरुद्धं हता स्मि। तदा राजा तां मृगीं, या प्राणैः शेषमात्रा, सान्त्वयितुम् इच्छन् उवाच— 'अज्ञानात्, क्रूरभावेन, सौम्ये, त्वां हत्वा मया पापं कृतम्। त्वया सह संवादेन, त्वं पुनः स्वस्वरूपे गौः भविष्यसि।' एवं उक्त्वा सा मृगी राजानं पुरतः प्राणान् त्यक्तवती। ततः स राजा त्वरया विकटमुखः अभवत्; क्रोधेन सन्तप्तः स्वसैन्यमेव भक्षयामास। ततः, राजन्, शेषाः सैनिकाः पतिताः, दुःखिताः च, तद् घोरं वृत्तान्तं चत्वरेषु त्रिमार्गेषु च न्यवेदयन्। तद्वचनं श्रुत्वा, तस्य पुत्रः महावीर्यवान् अभवत्। कालान्तरे, राजन्, तस्मिन्नेव वंशे, गौः काचित् तृणलोलुपत्वात् स्वयूथात् व्यपकृष्टा। सा राजन्, या नित्यं अक्षततृणभक्षिणी, तत्र व्याघ्रः ताम् उपागमत्, विकटदंष्ट्रमुखः।