स तु दुष्टः कटुरवः जीवग्राह्य इति समादेशात् तस्य त्वरया दैत्याः तां प्रति सन्न्यवर्तन्त। तदा सा देवी केवलदृष्टिपातेन तान् दैत्यगणान् भस्मसात्कृतवती। तदा स दैत्याधिपः भीषणं खड्गमुत्क्षिप्य "तिष्ठ तिष्ठ" इति उच्चैः शब्दं कृत्वा, क्षणेनैव वह्नौ पतङ्ग इव भस्मीकृतः। तस्य भयभीतान् अनुचरान् पातालं प्रति विविशुः। ततः सर्वे देवगणाः तां देवानां राज्ञीं स्तुतिभिः संपूजयामासुः। सा च देवी प्रोवाच— "अत्रैव अर्बुदपर्वते स्थास्यामि, हे देवराजश्रेष्ठ। यज्ञदानवर्जितं स्वर्गं मलिनीकृतम्।" तदा देवाः ऊचुः— "शुद्धे, शुक्लपक्षाष्टम्यां वयं त्वां नित्यं द्रक्ष्यामः।" ततः देवी स राजा अर्बुदाख्यं पर्वतं प्रति जगाम। गुहामध्यं सम्प्राप्य, सा सदा लोकहिताय प्रवर्तते। राजेन्द्र, यः कश्चित् शुक्लपक्षाष्टम्यां ध्यानयुक्तः तां पश्येत्, स पुण्यभाग्भवति। एवं श्रीस्कन्दमहापुराणे सप्तमे प्रभागे तृतीयार्बुदभागे चतुर्विंशोऽध्यायः 'कात्यायन्याः माहात्म्यवर्णन' नामकः समाप्तः। यत्र पूर्वं मांकिना तपश्चर्यां कृतवता ब्राह्मणेन च। स मांकिः पूर्वं नाममात्रेण ब्राह्मणः, हे राजन्। तत्र सः श्रेयसी पर्वत्यां निवसन् किञ्चित्कालानन्तरं धनं प्राप। ततः स द्वन्द्वं वृषभयोरधिगृह्य, बद्धं उष्ट्रं ग्रीवायां बलात्कृत्य स्थितवान्। तेन वृषभयुगलमिव ग्रीवायां बद्धम्। अन्ततः वैराग्यं लब्ध्वा स मांकिः ग्रामात् निर्गत्य वनं गतवान्। तत्र त्रिःस्नानं कुर्वन्, उत्तमां गायत्रीं जपन् वासमकरोत्। तस्मिन्नेव समये तेन मार्गेण शंकरः प्रजगाम। सः पिण्डारः महात्मा तं सहसा दृष्टवान्। स उवाच— "मम त्वद्दर्शनं निष्फलं न भूयात्; वरं ददातु, हे ब्राह्मण। यथाहं याचे तथा कुरु, अन्यद् नास्ति हृदि मम।" ततोऽसौ याचत— "एष पिण्डारकः तीर्थः मम नाम्ना प्रसिद्धः स्यात्।" तदा तेन देशे पिण्डारकं तीर्थं सञ्जातम्। तत्रैव, हे विप्रश्रेष्ठ, महाष्टम्यां वासं करिष्यामि; येऽत्र आगच्छेयुः, ते मम नित्यधाम प्राप्स्यन्ति। तत्र मांकिः पिण्डारकनामकः दिनरात्रं तपश्चर्यां चकार। कालान्तरेण देहमुत्सृज्य स्वर्गं गतवान्। अतः सर्वशः मन्त्रयुक्तेन यत्नेनात्र स्नानं कार्यम्। विशेषतः महाष्टम्यां गोदानं कर्तव्यम्। एवं तृतीयार्बुदभागे सप्तमे प्रभागे पञ्चविंशोऽध्यायः 'पिण्डारकतीर्थमाहात्म्य' समाप्तः। कनखलाख्यं पापनाशनं पर्वतमस्ति। तत्र, हे राजन्, अद्भुतं चरितं किञ्चिद् अभवत्, शृणु। एकदा सूर्यग्रहणे राजा कनखले तीर्थे स्नातुमगच्छत्। तत्र तस्य प्रमादात् बहु सुवर्णं जले पतितम्। स्नानानन्तरं सः गृहमागतः, शोकेन पूर्णः। पुनः सूर्यग्रहणे सः तत्रैव स्नानाय गतः। इति श्रीस्कन्दमहापुराणे सप्तमे प्रभागे तृतीयार्बुदभागे षड्विंशोऽध्यायः।