तत्र शुक्लतीर्थे निर्मले जलस्रोतसि यद् यद् अपि तत्र क्षिप्यते, तत् सर्वं तेन जलेन शुद्धं भवति। सेवकानां वस्त्राणि तत्र जलस्नानेन शीघ्रं शुद्धानि जातानि, तानि अत्यन्तं शुक्लानि अभवन्। तत्र कोऽपि भीतः न भवेत्; गत्वा पितरं निगृह्येत। ततः कन्या शीघ्रं पितरं सूचितवती, स च तेन संतुष्टः अभवत्। प्रातःकाले त्वरया स तस्मिन जलप्रपाते अगच्छत्। तत्र जलस्नानेन बहूनि वस्त्राणि शुक्लत्वं प्राप्तानि। विस्मयपूर्णः स तानि वस्त्राणि शीघ्रं गृहीत्वा तत्र स्थितः। विस्मितः राजा अपि तस्मिन जलप्रपाते अगच्छत्। सर्वाणि वस्त्राणि तत्र शुक्लानि उत्तमानि अभवन्। ततः स राजा राज्यं परित्यज्य तत्रैव तपः अकरोत्। हे राजन्, यः कश्चन तत्र एकादश्यां श्राद्धं करोति, केवलं स्नानेन सर्वपापात् मुक्तः भवति। इति श्रीस्कन्दमहापुराणस्य सप्तमप्रभासखण्डे अर्बुदभागस्य तृतीयस्य शुक्लतीर्थमाहात्म्यनाम तृतीयं चतुर्विंशत्तमोऽध्यायः समाप्तः। तत्र अर्बुदगिरौ देवी कात्यायनी अस्ति, या शुम्भासुरविनाशिनी। पूर्वं भूमौ शुम्भः नाम महाऽसुरः आसीत्। स असुरः शंकरस्य वरप्रभावेन देवदानवराक्षसानां अधिपः अभवत्। तदा सर्वे देवगणाः अर्बुदगिरिं गत्वा साक्षात् देवेश्वरीं देवीं पूजयामासुः। तया तुष्टा सैव तेषां पुरतः प्रकटिता। तदाऽऽचुः— “हे शुभे, सः असुरः युद्धे अन्येन हन्तव्यः; तं नाशय।” “हे देवी, पूर्वं बाष्कलस्य वशे स्थिते अस्माकं रक्षणं त्वया कृतम्।” ततः देवी शुम्भं युद्धाय आह्वयन्ती, तं स्त्रीं जानन्, स असुरः आज्ञापयामास— “एषा दुष्टा, कठोरवाचः, जीवग्राह्या।” ततः तस्य आज्ञया असुराः शीघ्रं तां प्रति अग्रसरन्। देवी दृष्टिमात्रेण तान् असुरान् भस्मीकृतवती। शुम्भः क्रुद्धः “स्थ! स्थ!” इति घोषयन् घोरं खड्गं उत्थाप्य तत्र स्थितः। स अपि तत्क्षणं अग्निमध्ये पतंगवत् भस्मीकृतः; भीता असुराः पातालं प्रत्यगच्छन्। ततः सर्वे देवगणाः तां देवेश्वरीं स्तुत्वा पूजयामासुः। देवी उवाच— “अत्रैव अर्बुदगिरौ स्थास्यामि, हे उत्तमदेवाः।” “यज्ञदानविहीनं स्वर्गं मलिनं जातम्।” “अस्माकं दर्शनं तत्र शुक्लपक्षाष्टम्यां सदा भविष्यति।” ततः देवी अर्बुदगिरिं गत्वा, गुहामध्ये स्थित्वा, सदा लोकहिताय कार्यं करोति। यः कश्चन राजा तां शुक्लपक्षाष्टम्यां एकाग्रचित्तः पश्यति, स शुभफलम् प्राप्नोति। इति श्रीस्कन्दमहापुराणस्य सप्तमप्रभासखण्डे अर्बुदभागस्य तृतीयस्य कात्यायनीमाहात्म्यनाम चतुर्विंशत्तमोऽध्यायः समाप्तः। यत्र पूर्वं मंकिना तथा च ब्राह्मणेन तपः कृतम्। पूर्वं मंकि ब्राह्मणः केवलं नाम्ना आसीत्, हे राजन्। स तदा शोभनगिरौ निवसन् कालान्तरे तत्र धनं प्राप्तवान्। ततः स द्वन्द्वं गोधनं वशे कृतवान्। बद्धं उष्ट्रं गृहीत्वा, बलात् ग्रीवायां स्थापनं कृतवान्। वस्तुतः, हे राजन्, उभौ गोधनौ तस्य ग्रीवायां लम्बमानौ अभवताम्।