हे राजन्, सहस्रवर्षसमाप्तौ तत्र पूर्वं धूममय्या भीषणरूपायाः देवीः उत्पत्तिः अभवत्। तां दृष्ट्वा देवाः संहत्य कृताञ्जलयः साष्टाङ्गं स्तोतुं प्रचक्रुः। ते ऊचुः—"नमस्ते सर्वव्यापिके देवि, नमस्ते सर्वपूजिते। नमोऽस्तु ते परायै देव्यै, पुनरपि नमः ब्रह्मसम्भवायै। नमस्ते पद्मलोचने, पुनरपि नमो जगन्मात्रे। स्वस्वरूपे स्थितासि त्वं, संसारलक्षणं चापि। त्वमेव वृद्धिः, त्वमेव मार्गः, त्वमेव कर्त्री; त्वं शची लक्ष्मी पार्वती च। यत् किञ्चिदत्र त्रिषु लोकेषु सतत्त्वं विद्यते, देवि, तदपि त्वयि एव प्रतिष्ठितम्। यथा काष्ठं वह्निना, वस्त्रं तन्तुनाऽन्वितम्।" एवं स्तुत्वा देवाः तां प्रार्थयामासुः—"इष्टं वरं शीघ्रं वृणीष्व, देवश्रेष्ठे। किं रहसि गुहायामिह स्थित्वा तिष्ठसि?" ततः देवाः ऊचुः—"अनेन अस्माकं त्रैलोक्यं चराचरं च व्याप्तम्। यज्ञभागोऽपि अस्माकं हृतः, दानवानाम् उपकल्पितः। दानवान् निहत्य, शक्रः स्वस्थानं पुनः प्राप्नुयात्।" तदा सा देवी अवदत्—"मम तेषां च विशेषः नास्ति, देवश्रेष्ठ। तस्मात् अहं तान् संयम्य शक्रादीन् स्वर्गे पुनः स्थापयिष्यामि।" ततः सा दूतं प्रेषयामास—"त्वं शीघ्रं कालीङ्गासुरं प्रति गच्छ, तं वद—'त्वं स्वर्गात् शीघ्रं निर्गच्छ।' सा पूजिता देवैः जगन्माता परमा देवी। त्वं स्वस्थानं शीघ्रं प्रतिगच्छतु, इन्द्रः स्वर्गं यास्यतु।" कालीङ्गः दूतस्य वचनं श्रुत्वा गर्वात् अवदत्—"माम् ईश्वरं मन्यमानः एतद्वचनं उक्तवान्। नाहं तां जानामि, नापि तान्; एतद् ममाज्ञया तेषां वद। स्वर्गे प्रवेशं न दास्यामि, किन्तु तव प्राणान् न हनिष्यामि। हे दूत, यदि त्वं मम मातरं दर्शयेत्, तर्हि अहं तत्र त्वया सह गमिष्यामि।" ततोऽर्बुदः दूतः कोपात् शीघ्रं जगाम। बाष्कलिं समुपयान्तं दृष्ट्वा, इन्द्रप्रधानाः देवाः भीतेन महता विव्यथुः, दिशः सर्वतः पलायिताः। सः स्वमातरं यत्र तिष्ठति, स एव पर्वतः अर्बुदनामकः। तत्र सः तां सुश्रोणिं देवीं प्रति अवदत्—"मम भार्या भव, अहं सदा तव वशे। मम राज्यं सर्वं तव वशे भविष्यति। किम् इन्द्रेण दुर्बलेन वा अन्यैः, सुन्दरानने?" एवं सः ताम् उक्त्वा, देवी तस्य वचः श्रुत्वा सस्मितं चिन्तयामास—"कथं देवतानां कृते एनं संयमयामि?" तत्रैव कामवशेन सः शीघ्रं समुपजातः। तदा सा देवी दानवपतिं कटाक्षेण अपश्यत्, ततः मन्दं सस्मितं कृत्वा। तत्र हस्तिभिः, अश्वैः, विविधैः पदातिभिः, दैत्यराजस्य सैन्यं शस्त्रैः प्राहतम्। तस्य महाबलस्य सैन्ये विनष्टे, इन्द्रादयः देवाः ऊचुः—"अस्य जीविते विना, देवी, नः स्वर्गे राज्यं न भविष्यति।" सा देवी स्वयं महतीं गिरिं दत्त्वा तत्रैव उपाविशत्। एवं, राजन्, एषा दिव्या कथा तत्र प्रवृत्ता यथाश्रुतम्।