सत्यं हि मया उक्तं—यथापि अद्यापि सिद्धिः सम्पद्यते। यं दृष्ट्वा पुरुषः सर्वपापैः क्षिप्रम् विमुक्तो भवति, तमेव देवाः एकदा दृष्ट्वा दैत्यान् विजितवन्तः, राजश्रेष्ठ। किं तु दैत्याः देवांश्च विजित्य कथं महतीं कीर्तिं प्राप्तवन्तः? एवं निश्चित्य सः पुरुषः अर्बुदगिरिं अगच्छत्। तत्र सः शिवलिङ्गं स्थापयामास, धूपैः गन्धैः लेपैश्च पूजां कृत्वा। सहस्रवर्षान्ते तत्र भगवाँश्शिवः तुष्टः अभवत्। तदा शिवः उवाच—"वरं वृणीष्व, शुभे, यद्यपि सः अतिदुर्लभः भवेत्।" येन प्राप्तं प्राणीना मृत्युसंख्या अपि सति, ते जीवन्ति। पुनः शिवः शुक्राय वरं वरणीयम् इत्युक्तवान्। ततः यः पुरुषः श्रद्धया लिङ्गं पूजयति, तव कृपया मृत्युभयम् अल्पं तस्य भवतु। देवैः युद्धे दानवान् बहुधा हतान् अपि, तस्य ज्ञानबलात् ऋषिः पुनः जीवितवान्। तत्र यः पुरुषः विधिवत् स्नानं करोति, सः पापात् विमुक्तः भवति। यदि जलदानेन तृप्ताः, तर्हि पिण्डप्रदानेन किमु न तृप्ताः? मणिकर्णिका इति स्थानं सर्वलोकेषु प्रसिद्धम्। तत्र, राजन्, महर्षयः वालखिल्याः सिद्धिम् प्राप्तवन्तः। तत्र शुद्धचित्ताः ऋषयः उपविष्टाः आसन्। तस्मिन् समये, किरातस्त्री मणिकर्णिका नाम्ना, तृषार्ता मध्याह्ने तत्र आगता। तत्रैव दिव्यरूपधारी कश्चित् प्रकटितः। तदा तस्याः पतिः आगतः, तां अन्वेष्टुम् उद्युक्तः। "यदि मम पत्नी, सुभ्रू, इह आगता दृष्टा वा—" इति सः उक्तवान्। तृषार्तः, क्षुधया पीडितः, पुनः पुनः रुदन्, सः दिव्यरूपम् प्राप्तवान्, यद् देवैः अपि दुर्लभम्। "त्वमपि शीघ्रं इह जलस्नानं कुरु," इत्युक्तम्। ततः सः पुत्रेण सह तस्मिन् जलप्रपाते प्रविष्टः। तत्र जलाशये सः दुःखितः मृत्युम् प्राप्तवान्। ततः तया सह अग्निसंस्कारः कृतः, अग्निः प्रज्वलितः। परमदया अनुकम्पया तं दृष्ट्वा ऋषयः विस्मयेन तां अब्रुवन्—"सुन्दरी, किमर्थं पापिनम् एनं पत्यं अनुगच्छसि?" सा उवाच—"विना स्वपत्यं सौन्दर्येन किं करिष्यामि? सः कुरूपः वा सुन्दरः वा, दरिद्रः वा धनाधिपः वा—मम पतिः एव।" "एष बालकः, ऋषिश्रेष्ठ, तव शरणम् आगतः।" परमदया अनुकम्पया ऋषयः परस्परं दृष्ट्वा। ततः तैः महर्षिभिः तस्य पतिः पुनरुत्थापितः। तस्मिन्नेव क्षणे दिव्ययानम्, यद् मनसि इच्छितम्, प्रकटितम्। ततः तौ दम्पतीः, शुद्धात्मभिः ऋषिभिः पुरतः स्थितौ। तदा तां मणिकर्णिकां तैः ऋषिभिः सम्बोधितम्।