पूर्वदिशि पापनाशकं क्षेत्रं समस्तपापहारिणं राज्ञः अम्बरीषस्य प्रतिष्ठितम्। तत्रैव कलेः काले भगवाञ् हृषीकेशः स्वयमेव प्रादुरासीत्। कृतयुगे प्राचीनकाले अम्बरीषः पृथिव्याः समग्रस्य अधिपः आसीत्। स तत्र पवित्रे स्थले इन्द्रियसंयमेन लघ्वाशनः स्थिरं वासं कृतवान्। ततः स राजा द्विसहस्रवर्षाणि केवलं पत्रभोजनमाचरन् अवसत्। त्रिसहस्रवर्षाणि च केवलं वायुभक्षणेन जीवितवान्। दशसहस्रवर्षान्ते स देवेन्द्ररूपं धारयन् ऐरावतगजमारूढः जातः। तस्मिन्नवेक्षणे, भक्तिपरिपूर्णं त्वां दृष्ट्वा अहं निःसंशयं आगतः। तदा अम्बरीषः उवाच— "वृत्रहन्तर्! त्वं मोक्षदाने असमर्थः, स्वागतम् इन्द्रेश, न च अहं वरं कामये। तथापि चतुर्भुजः भगवाञ् सन्तुष्टः सदा मम वरं दास्यति।" इन्द्रः उवाच— "राजेन्द्र! अहं ब्रह्मविष्णुत्रिनेत्राणां स्वामी। अहं अन्यदेवताः त्रैलोक्यस्य च अधिपः। मम तुष्टौ सर्वे देवाः तुष्टाः भवन्ति। वृत्रहन्तर्! सप्तद्वीपवती पृथिवी मम राज्यं। प्रिये! मां हृषीकेशभक्तं विद्धि, नूनमेतत्।" इति निश्चित्य, इन्द्रः "त्वां विनाशाय वज्रं प्रक्षिप्स्यामि" इत्युक्त्वा, जिह्वया ओष्ठौ चिलिचिलयन् चकार। तस्य भ्रममाणस्य महान्ति अपशकुनानि प्रादुरभवन्। तस्मिन्नेव काले मेघैः व्याप्तं नभः पृथिवीं कम्पयामास। तत्रैव क्षणे, स हरिप्रियः राजा तत्र स्थितः। ततः प्रसन्नः जगन्नाथः साक्षात् तस्य पुरतः प्रादुरासीत्। हृषीकेशः मेघगम्भीरया वाचा तम् उवाच— "वरं वृणुष्व, सौभाग्यं ते, यद्यपि सुदुष्करं स्यात्।" अम्बरीषः उवाच— "यदि त्वं प्रसन्नः भगवन्, यदि मे वरः दातव्यः, तर्हि संसारविनाशनाय योगमहत्त्वं मे ददातु। येन प्राप्ते जनः साक्षात् संसारात् विमुच्यते। भगवन्, एष योगः कलियुगे विशेषतः दुर्लभः। यदि त्वं सत्यं प्रसन्नः, तदा कर्मयोगं अपि मे कथय।" ततः केशवः तस्मै राजश्रेष्ठाय यथोचितं योगं व्याख्यातवान्। तदाकर्ण्य, हृष्टहृदयः अम्बरीषः पुनः उवाच— "देवेश! सदा मम आश्रमे त्वं सन्निधिं कुरुष्व। तस्मात् अहं एकं तव रूपं विधिवत् पूजयामि।" स गन्धैः पुष्पैः लेपैः च मूर्तिं पूजयामास। दीर्घकालानन्तरं भगवाञ् विष्णुः तस्मिन् देवालये निवसन् स्थितः। अद्यापि, राजन्, भगवन् विष्णुः सत्यवाक्यस्य राज्ञः वचने स्थितः। तस्मात् कालात् भूमौ कर्ममार्गस्य प्रवृत्तिः अभवत्। ये नृपार्बुदनगरे भक्त्या हृषीकेशं पूजयन्ति, ये चैकादश्यां निशि जागरणं कुर्वन्ति, ते परमं पदं प्राप्नुवन्ति, यदपि देवेभ्यः दुर्लभम्। कार्तिके ज्येष्ठपुष्करे कपिलां दत्वा यत् पुण्यं लभ्यते— इति।