देवेश्वरं प्रति सर्वे देवाः प्रार्थयन्ति स्म—“कथमेकत्र वयं सदा निवसामः? किं स्थानं निर्दिश, यत्र नः स्थिरं निवासः स्यात्।” ततो भगवान् उक्तवान्—“यत्र तीर्थानि पुण्यस्थानानि च सन्ति, तत्र गन्तव्यं भवति। यः कश्चन महापापी अपि अर्बुदं पश्यति, स पावनं लभते।” कलियुगे तु सर्वाणि तीर्थानि अर्बुदगिरिं प्रति ययुः, कलिदोषभयात् तत्रैव स्थितानि। कुरुक्षेत्रं प्रभासं ब्रह्मावर्तं च, सर्वाणि तानि अर्बुदगिरौ निवासं कृतवन्ति। तत्र शान्ताः पुरुषाः परमं मोक्षं प्राप्नुवन्ति। शृणु, विप्र, तत्र प्राचीनकाले अद्भुतं किञ्चिद् अभवत्। धर्मात्मा कश्चन पुरुषः तत्र कामक्रोधवर्जितः तपश्चर्यां कृतवान्। तस्य तत्र पित्तं पतितम्, तद्रक्तवर्णेन प्रकाशमाना अभवत्। सः आत्मनं सिद्धमिति ज्ञात्वा नृत्यं कर्तुं प्रारब्धवान्। तस्मिन्नवेले सागरा अपि विक्षुब्धाः अभवन्। नृत्यमाने तस्मिन्नृषौ, सर्वे लोकाः कम्पिताः। तदा सर्वे देवगणाः कामनाशनं शंभुं प्रति जग्मुः। शंभुः ब्राह्मणरूपेण तं द्विजश्रेष्ठं संबोधितवान्—“मम शक्तिः प्रादुर्भूता, यतो रक्तं पित्तं जातम्। अतः प्रमोदेन अहं नृत्यं करोमि।” ततः सः स्वाङ्गुष्ठं स्वयमेव तर्जन्या आहतवान्, ब्राह्मणं च अवदत्—“पश्य ब्राह्मण, मम हस्तं।” पुलस्त्यः उवाच—तद् दृष्ट्वा ब्राह्मणः विस्मितः अभवत्, स च तं वृषध्वजं साक्षात् अवगच्छत्। सः उवाच—“नूनं त्वां जानीमि, मम हृदि एवमस्ति। एषा शक्ति त्वत्तः अन्यत्र नास्ति।” तदा शंभुः तम् उवाच—“वरं वृणुष्व, नृत्ये त्वया विशिष्टं। तव प्रसादेन ये अत्र सन्ति, राजसूयाश्वमेधयोः फलम् प्राप्स्यन्ति। ते च जरामरणविनिर्मुक्ताः परं पदं यास्यन्ति। अत्र गङ्गासरस्वत्योः प्रसिद्धे संगमे ये ब्राह्मणश्रेष्ठेभ्यः स्वशक्त्या सुवर्णदानं कुर्वन्ति, ते पुण्यं लभन्ते।” एवमुक्त्वा महादेवः अन्तर्हितः। यस्य दर्शनात् मानवः परमसिद्धिं लभते, तस्य कथा शृणु, राजन्, यत् तत्र प्राचीनकाले अभवत्। सर्वे मुनयः स्पर्धया क्रीडया च समागताः। यः ब्राह्मणः पश्चात् आगच्छति, सः श्वा भविष्यति। एवं प्रतिस्पर्धया ते अर्बुदं प्रमादेन आगच्छन्। सर्वे तपस्विनः शान्ताः वेदविद्याविशारदाः आसन्। तत्रैव परमकारुण्यभक्तिपूर्णः महेश्वरः प्रकटितः। तं क्षणमेव सर्वे दृष्टवन्तः। तदा सर्वे मुनयः एकत्रित्य महेश्वरं दृष्ट्वा, वेदश्लोकैः तं स्तोतुं प्रारब्धवन्तः। श्रीमहादेवः उवाच—“अहं तुष्टः, मुनयः, भवतः पराभक्त्या।