वसिष्ठः नृपं प्रति उवाच—श्रृणु राजन्, यथावत्सर्वमिदानीं विस्तरेण कथयामि। अन्यस्मिन्काले त्वं राजन्, अन्ये देहे शूद्रजातौ जातः। ततः कालेन किञ्चित् व्यतीते, महद् दुर्भिक्षं समजनि। तदा त्वं स्वपत्नीसमेतः अन्यं देशं गतः। तत्र रमणीयं कमलवनं दृष्टवान्, यत्र सुरम्याणि पुष्पाणि सन्ति। तदा मनसि चिन्तितवान्—एतानि कमलानि संगृह्णीयाम्। एवं चिन्तयन्, पत्नीसमेतः बहूनि कमलानि सङ्गृह्य तत्र तत्र गच्छन्, दुर्भिक्षपीडितेषु जनेषु कश्चन तानि स्वीकर्तुं न इच्छति स्म। दिनस्य समाप्तौ, एकस्मिन्गुहायां एकान्ते शरणं प्राप्य स्थितः। तत्रैव तस्मिन्नवेले, कश्चित् शब्दः तव कर्णयोः प्रविष्टः। तं शब्दं श्रुत्वा, सन्दिग्धः समुत्थाय, जागरणं तदिति बुबोध। तत्र नगरीसु नागवती नाम विशिष्टा गणिका शिवरात्रिव्रते संलग्ना आसीत्। तस्याः पार्श्वे स्थितां दासीं त्वं पृष्टवान्। सा दासी उक्तवती—"शिवरात्रौ एषा सुन्दरी गणिका, श्रद्धया भक्त्या च यः कश्चन रात्रिं जागरणं कुर्यात्, उपोष्य च त्र्यम्बकं कमलैः पूजयेत्, स देवैरपि दुर्लभं फलम् आप्नोति। मूल्यम् लब्ध्वा, जीवितं धारयितुं यथोचितं कर्म कुर्यात्।" एवं तव पत्नी सुवर्णं गृह्णन्त्या त्वां सम्बोधितवती। भोजनाभावात्, उपवासः अनिच्छया अपि उभयोः जातः। ततः सा उक्तवती—"अद्यैतत् कर्तव्यं; एतत् सुवर्णं तया त्यक्तव्यम्।" तदा श्रद्धया सह भार्यया शिवस्य पुरतः जागरणं कृतवान्। तत्रैव पुराणश्रवणं जातम्, राजन्। भक्त्या रात्रौ केदारस्य पुरतः अपि जागरणं कृतवान्। कालेन, कालधर्मं प्राप्य, तत्र देहं त्यक्त्वा, दशार्णाधिपतेः पुत्र्यां जातः। पृथिव्यां अजपालेत्याख्यया प्रसिद्धिं प्राप्तवान्। एतेन कारणेन, एषा भार्या, प्राणादपि प्रिया, तव जाताऽभवत्। केदारस्य भगवतः महिम्ना, राजन्, त्वं केदारस्य प्रसादेन महद् फलम् अलभथा। ततः स राजा केदारं गन्तुं निश्चित्य, सुमनोहरं पर्वतं गतः, तं प्रभुं पूजयित्वा, पुत्रं राज्ये स्थाप्य, स्वयम् अर्बुदं जगाम। इदं सर्वं केदारसम्बन्धि तुभ्यं उक्तम्, राजन्। माघफाल्गुनयोः कृष्णचतुर्दश्यां, तस्मिन् दिने, तस्य राजमार्गोत्सवः अवश्यं कर्तव्यः। यः कश्चन तत्र माघस्य कृष्णचतुर्दश्यां जागरणं कुर्यात्, गङ्गासरस्वत्योः संगमे स्नात्वा, सर्वकामदायिनि तस्मिन्नपि, केदारनाम्नि तडागे शुद्धतोयं पीत्वा, यश्चैतत् कथां परमया भक्त्या नित्यं शृणोति, स राजन्, परमं फलम् आप्नोति। ततः, तस्मात् स्थलात् गङ्गा निर्गत्य, पूर्वसागरे प्रविष्टा।