पुरा दानवानां मध्ये नमुचि नाम महाबलवान् दानवः अभवत्, यस्य बलं सर्वेषां दानवानां अपि अधिकम् आसीत्। तं दानवम् अद्यन्तं दृष्ट्वा भद्रकर्णः महाबलशाली स्वखड्गेन तस्य कवचं छित्त्वा निष्पीडयत्। तेन प्रहारेण स दैत्यः गाढतमसि प्रविष्टः, निहतः सन् हरं प्रणम्य तत्रैव स्थितवान्। ततः शम्भुः तं दैत्यं उवाच— "वरं वृणीष्व, साधो, यः सदा मम हृदि वससि।" स दैत्यः प्राञ्जलिः प्राह— "अत्रैव भवतः सन्निधिरस्तु, चिरस्थायित्वं चास्य सरसि भविष्यति।" तदा शम्भुना उक्तम्— "अस्य सरसि लिङ्गे च विशेषः सन्निधिः भविष्यति।" यः कश्चन भद्रकर्णसरोवरस्य स्नानं कृत्वा त्र्यंबकं ध्यायन् मनसा समाहितः भवति, तस्य सर्वपापानि नश्यन्ति। अतो हि अन्येषु स्थलेषु स्नानात् अत्र स्नानं विशेषतः कर्तव्यम्। एतत् स्थलम् केदारनाम्ना प्रसिद्धम्, यत् सर्वपापहरं लोकानां कथ्यते। तत्र पवित्रा मन्दाकिनी सरस्वत्याः सह संगच्छति। शृणु राजन्, पौराणिकं चरितं यथावत् प्रवक्ष्यामि। अत्र अजपालः नाम सूर्यवंशसम्भूतः राजा अभवत्। तस्य न हस्त्यश्वपदातिदलानि आसन्, न च सः स्वजनानां करान् आदधात्। यदि किञ्चित् अपराधः प्रजासु जातः, सः तं स्वयमेव शमयत्। तस्य शासनकाले मेघाः यथाकामं ववर्षुः, धान्यानि च स्वादुजातानि अभवन्। कस्मिंश्चित् काले महर्षिः वसिष्ठः तं राजानम् आगत्य दृष्टवान्। स राजा विधिवत् तं महर्षिं सत्कारं कृतवान्। वसिष्ठः तेन परमतृप्त्या सत्कृतः, राजर्षीणां देवर्षीणां च चरितानि कथयामास। चरितकथायाः अन्ते, राजा उवाच— "भवतः तपसा सर्वं ज्ञातम्, भगवन्। मम हृदये कुतूहलं जातम्, सर्वं विस्तरेण ज्ञापय।" तदा वसिष्ठः प्राह— "शृणु राजन्, सर्वमाख्यास्ये। अन्यस्मिन् देहे त्वं शूद्रजातौ जातः। कालेन तत्र दुर्भिक्षं समभवत्। तदा त्वं भार्यया सह अन्यं देशं गतः। तत्र कमलवनं रमणीयं दृष्टवान्। मनसा चिन्तितवान्— 'एतानि कमलानि संग्रहायामि।' ततः बहूनि कमलानि भार्यया सह संगृह्य, दुर्भिक्षपीडितेभ्यः जनानां मध्ये दातुम् इच्छन्, कश्चन न स्वीकृतवान्। दिनस्य समाप्तौ एकस्मिन् गुहायां एकान्ते शरणं प्रपन्नः। तस्मिन्नेव क्षणे कश्चित् शब्दः तव कर्णयोः प्रविवेश।