काकुत्स्थस्य वीर्यतेजसा शत्रुवर्गाः तेन दग्धाः शीघ्रमेव पराजिताः, तस्य यशः सर्वत्र प्रख्यातम्। तस्य निर्मलयशसा दश दिशः प्रभया आवृताः। स चतुर्विधबलसमेतः पृथक्पृथक् भूमीः विजित्य, बलवत्तरान् राजर्षीन् दण्डेन निगृह्य, तान् अतिशय्य, सर्वदिशो विजित्य, नानारत्नसमृद्धिं संचित्य, यज्ञकर्मणि प्रवृत्तचित्तः तत्र समुपाजगाम। स तत्र वसिष्ठं महर्षिं, वामदेवं च कश्यपं च सन्मान्य, अन्यांश्च श्रेष्ठीन् मुनीन् विविधतीर्थसंस्थितान् अपश्यत्। तान् सर्वान् समागतान्, दीप्ताग्निसमानप्रभान्, सः स्वयमेव उपसंगम्य, यथाविधि प्रणम्य, द्विजश्रेष्ठान् सर्वान् सादरं प्रणनाम। ततो मुनयः सर्वे तं च त्वां च शृणुत मम वचनम्। "हे मुनिश्रेष्ठाः, मम यज्ञः सम्प्रति सिद्धः। अतः यत्नेन संपाद्यताम्, व्यर्थं विलम्बो न क्रियताम्।" अगस्त्यः उवाच— "स यज्ञः नानाविधद्रव्यैः सुशोभितः, सर्वदक्षिणासमर्पितः, ऋषिभ्यः नानाविधदानैः तुष्टिं हर्षं च दत्तवान्।" तदा सर्वे देवताः यथाविधि पूजिताः स्वस्थानं प्रतिपेदिरे। स राजा, नृपश्रेष्ठः, विधिवत् यज्ञं संपाद्य, तस्मिन्नेव क्षणे तपोनिधिं यमं तत्र आगतम् अपश्यत्। स यमः, राजा शुद्ध्यर्थं, गुरुदक्षिणालाभाय समुपस्थितः। गुरुणा दाक्षिण्येन निःशेषं याच्यमानः, रघुः नृपतिश्रेष्ठः, सर्वस्वं गुरुदक्षिणार्पणाय दत्तवान्। तं समुपस्थितं दृष्ट्वा रघुः सादरं सत्कृत्य, मृन्मयान् पात्रैः यथाविधि तस्य पूजनं चकार। तस्य पूजनव्यवस्थां दृष्ट्वा, वाक्पटुतमुनिः मधुरवचनानि प्रोवाच। स तु सर्वस्वं केवलं गुरुदक्षिणाय दत्तवान्। क्षणमेकं ध्यानस्थः, सः सविनयं कृताञ्जलिः तम् एवमुवाच— "यावत् शक्नोमि, तावद् अहं सर्वशक्त्या भवतः कार्ये प्रवर्तिष्ये।" ततः रघुः कुबेरविजयाय तत्र प्रस्थितः। तस्य समीपं गच्छतः, कुबेरः वाक्यैः विज्ञाप्य, सर्वं अवगच्छत्। तत्र सुवर्णवृष्टिः अभवत्, सा च उत्तमा कनकखनिरेव। रघुः तां श्रेष्ठां खानिं तस्मै समर्पयामास। शेषं सर्वं विशिष्टं नृपतये निवेदितवान्। सा सुवर्णखनिरेव हृदयाभिलषितफलप्रदा शीघ्रं स्यात्। "अत्र सदा परमपुण्यतीर्थं भवतु, सर्वपापविनाशनं नित्यं। वैशाखशुक्लद्वादश्यां वार्षिकः उत्सवः क्रियते।" स्वकार्यसिद्धये सः गुरुगृहं प्रति प्रस्थितः। ततः राजा, कार्यसिद्धिं कृत्वा, शेषं धनं संहृत्य, तस्याः सुवर्णखन्याः माहात्म्यं महर्षिणा प्रदर्शितम्। तत्पश्चात् क्रोधसंयुक्तः विश्वामित्रः स्वशिष्यं कौत्सं तस्मिन्नवस्थायाम् इत्येवमुवाच। तेन तदा दुःसाध्यं वस्तु पुनः पुनः याचितम्। विश्वामित्रः तपोधनः, दिव्यज्ञानसम्पन्नः, स्वाश्रमे दृढनिष्ठया घोरं तपः समारब्धवान्।