कदा च केन प्रकारेण सिद्धः स वैज्राङ्गदः देवमर्चयत्? स तु स्वयम् भगवतः पादयोः समीपे स्वगृहं निवसनीयमचिन्तयत्। तस्य रथमार्गानुगता महती सेना तदा समन्वगच्छत्। स राजा वीर्यसमुद्रः तेन रूपेण दृश्यते स्म। ततो भूमिपतिः स राजा आद्रियमानया सत्कृत्या तां समागच्छन्तीं सेनां प्रत्यग्रहीत्। स च स्वसर्वं कोशं फलवन्तश्च देशान् समर्पयामास। गौतमाश्रमस्य समीपे स एव तपोवनं प्रतिष्ठापयामास। स्वस्थानं तु पुत्रं रत्नाङ्गदं स्थापयित्वा, शोणगिरिपरिसरेषु सर्वत्र जलपूर्णानि सरांसि आसन्। अरुणनाथस्य तेजसा, यः अग्निस्तम्भस्वरूपः, तत्र शुद्धचारित्रा रमण्यः स्वशोभया विभूषिताः तस्यैव परिचारिकाः आसन्। तस्मिन्नेव काले अगस्त्यः लोपामुद्रया सह तत्र आगतः। स प्रतिदिनं नवतीर्थाख्ये सरसि स्नानं कुर्वन् आसीत्। स नरपतिः, महिषासुरविनाशकृत्, प्रतिक्षणं ब्रह्मविष्णुवन्दितं लिङ्गस्वरूपं पूजयामास। प्रातःकाले स राजा उत्थाय स्नात्वा स्वपादाभ्यां, कार्त्तिकपूर्णिमायां पार्वतीप्रियायां दिने, चन्दनपद्मकर्पूरवारिणा सुरभितः अभवत्। मासध्वजोत्सवपूर्वकं पुण्यस्थले अन्येषां च उत्सवानां समये, शुद्धहृदया देहप्रदक्षिणां चकार। स अरुणाचलनाथं करुणामृतसिन्धुमिति सम्बोध्य, प्रतिदिनं पञ्चामृतादिभिः विविधैः द्रव्यैः अभिषेकं चकार। कल्हारपुष्पैः सुरभिस्रग्धेन च कस्तूरीरसधारया स देवमर्चयामास। एवं स संयतः भक्त्या त्रयाणि वर्षाणि सेवां चकार। ततः स हिमगिरिसमानः गन्धर्वेण वृषभे स्थितः एकं ददर्श। वसिष्ठाद्यैः ब्रह्मर्षिभिः नारदप्रमुखैः महर्षिभिः च, करुणासिन्धोः लीलालहर्यः, पद्मरसालयाः तत्र आसन्। देवेशं दृष्ट्वा स राजा अष्टाङ्गप्रणिपातं भूमौ चकार। स हस्तौ शिरसि कृत्वा प्रार्थनां शान्तया वाचा न्यवेदयत्—"अहमेवमाचारितवान्, मम दोषः क्षम्यतां।" इति अत्यन्तविनीतः करुणामृतसिन्धुः स भगवान् उवाच—"एतानि सर्वाणि प्रजासु अतीव सुव्यवस्थितानि। एकदा हे पुरन्दर! त्वं कैलासशिखरे निवसन् आसीः। क्षणमात्रं ते गर्वः पतितः, निग्रहात् त्वं लज्जितः अभवः। हे वज्रपाणे! मया त्वं पृथिव्यां अवतारयितुं नियोजितः। तदा तेन तेजसा एतत् क्षेत्रं मम निवासस्थानम् अभवत्। अधुना तव अहर्निशं सततपूजनस्य प्रभावेन, द्यौः, वायुः, अग्निः, आपः, भूमि:, सूर्यः, चन्द्रः, मानवः च, सर्वेऽपि। कालः एव भूतानि वस्तूनि मार्गं च परिवर्तयति। मम चिदानन्दसिन्धोः काचित् तरङ्गा एव किल उत्पद्यन्ते।