यदा तस्य मनः तद् दर्शनं समाश्रित्य भ्रमितवत् अभवत्, तदा तौ चन्द्रशेखरप्रभौ दिव्यौ उवाचतुः—“स्पष्टं विद्धि; तव याचनानुसारं मोक्षोपायं वक्ष्यामः।” सः विश्वस्य सृष्टि-स्थिति-लय-करुणा-नियन्ता भगवाञ् एव। अद्य तव साक्षात् एष देवस्य महिमा प्रकटितः। त्वं कस्तूरीगन्धितः पादैः प्रदक्षिणं कुरु श्रद्धया। यद् यत् सौभाग्यं तव, हे प्रभो, तत् सर्वं समर्पय। शीघ्रं तव महान् सिद्धिः स्यान्। ततः सः धैर्येण, अचलचित्तः, अरुणाचलनाथे श्रद्धां समर्प्य, भक्ति-पूर्वकं सेवाम् अकरोत्। एवं चन्द्रशेखरप्रभयोः वृत्तान्तः उत्तरार्धे अरुणाचलमाहात्म्ये, महेश्वरखण्डस्य एकोन्याशीतिसहस्रश्लोकस्कन्दमहापुराणे त्रयोविंशतितमोऽध्यायः समाप्तः। नन्दिशः, एषां द्वयोः पण्डितयोः आचारः अद्भुतः श्रुतः। कदा सिद्धः वज्राङ्गदः देवम् उपास्ते स्म, कथम् च? सः स्वयम् देवपादयोः समीपम् वासस्थानं चकार। ततः तस्य वाहनस्य पथं महद् सैन्यं अन्वगच्छत्। सः राजा वीरसागरः तत्र दृश्यते स्म। भूमिपतिः आगच्छत् सैन्यं आदरात् स्वीकृतवान्। सः सर्वं कोशं फलवन्तः भूमीश्च दत्तवान्। गौतमाश्रमसमीपे सः तपोवनं स्वयम् स्थापयामास। स्वस्थानं पुत्रं रत्नाङ्गदं स्थापयित्वा, शोनगिरिपरिसरे जलपूर्णानि सरांसि आसन्। अरुणनाथस्य तेजसा, यः अग्निस्तम्भरूपः, तस्य स्वयं सुन्दरीः स्त्रियः सभायाम् आसन्। तदा अगस्त्यः लोपामुद्रया सह तत्र आगतः। प्रतिदिनं नवतीर्थसरोवरे स्नानं अकरोत्। नरपतिः, यः महिषासुरनाशनं कृतवान्, प्रतिक्षणं ब्रह्मविष्णुपूजितं लिङ्गरूपं पूजयामास। प्रभाते राजा उत्थाय स्नात्वा स्वपादैः, कार्तिकपूर्णिमायां—या पार्वतीप्रियस्य प्रियतम—चन्दनपद्मकर्पूरजलैः सुगन्धितः अभवत्। मासध्वजारोहणाद्युत्सवेषु पुण्यस्थले, शुद्धहृदयः देहस्य प्रदक्षिणं अकरोत्। अरुणाचलनाथं, अमृतकरुणासागरं, संबोधितवान्। नित्यं पञ्चामृतादिभिः विविधद्रव्यैः अभिषेकं अकरोत्। कळ्हारपुष्पैः, प्रवाह्यमृगकस्तूरीसारैः पूजनं अकरोत्। एवं त्रिवर्षाणि संयम्य भक्त्या सेवाम् अकरोत्। ततः मेघपर्वतसदृशं, वृषारूढं एकं ददर्श। वसिष्ठाद्यैः ब्रह्मर्षिभिः, नारदादिभिः महर्षिभिः, करुणातरङ्गैः कमलसारनिलयैः सहितः सः देवेशं दृष्ट्वा अष्टाङ्गं भूमौ न्यवेदयत्। राजा शीर्षे अञ्जलिं कृत्वा याचितवान्—“अहमेव एतद् कृतवान्; मम अपराधः क्षम्यताम्।