शिवस्य प्रभावात्, अहं युष्माभ्यां जातमदगर्वाभूषणाभ्यां पूर्वमेव शिक्षां दत्तवानस्मि। युवयोः गुप्तमपि यत्कृतमरणाद्रिपरिक्रमनं, तत्सर्वं सफलं भविष्यति मया निश्चितम्। समुद्रमन्थनविषदाहेन कृशाङ्गस्य महर्षेर्यः शापः सञ्जातः, सः तेनैव प्रकारेण निवृत्तः। राजेन्द्र, त्वं तदा वाह्यपशुत्वं प्राप्तवानसि। अहं च स्वाङ्गसम्भूत्या कस्तूरीमृगशरीरं गृहीत्वा जातः। धर्मज्ञ, त्वं यदिदानीं मृगयारूपेणात्रागतः, तत्सर्वं पूर्वकर्मणः फलम्। यदश्वारोहणदोषात्त्वं तादृशं दुःखमुपलभ्य, तव सम्पर्कात्पशुयोनेरबन्धनात् मुक्तोऽहम्। एवं उक्त्वा, चन्द्रशेखरः स्वधाम प्रति प्रतिनिवर्तितुमिच्छामास। एवं, युवां च, शङ्करस्यारुणगिरिनिवासिनः प्रभावेन, सर्वं सिद्धिं प्राप्तवन्तौ। मम चेतः साक्षात्तद्रूपदर्शनेन भ्रममिव प्राप्नोति। तौ चन्द्रशेखरौ तेजस्विनौ उचतुर्दर्शयामः—"शृणु, वयं ते मोक्षोपायं स्पष्टं वक्ष्यामः। स एवेश्वरः, यो विश्वस्य सृष्टिस्थितिसंहारानुग्रहार्थे नियन्ता। एष देवस्य महिमा तव नेत्रयोः पुरतः प्रकाशितः। त्वं कस्तूरीगन्धयुक्तः पादयात्रया परिक्रमा कुरु। यत्किञ्चिद्विभवं त्वयास्ति, तदखिलं समर्पय। शीघ्रं महत्सिद्धिं प्राप्स्यसि।" ततः स राजा, दृढनिश्चयेन, श्रद्धया, अरुणाचलनाथे भक्तिं निवेश्य, तत्रैव स्थितवान्। एवं चन्द्रशेखरयोः वर्णनाख्यायिकायाम् एकविंशत्यधिकत्रिंशत्तमोऽध्यायः समाप्तः। नन्दिश, एते द्वौ विदुषी, यथोचितं आचरन्तौ, श्रुतपूर्वं कृतमित्यत्र। कदा वा वज्राङ्गदः देवमर्चयामास, कथं वा? सः स्वेच्छया भगवतः पादमूले निवासस्थानं वरणीत। ततः तस्य वाहनमार्गानुगता महती सेनाप्यन्वगच्छत्। स राजा, शौर्यसिन्धुः, तत्रैव दृश्यते स्म। भूमिपः स आगतेन सेनया सपरिष्कारं सत्कारं कृतवान्। समग्रं कोशं, फलवन्तः क्षेत्राणि च, समर्पितवान्। गौतमाश्रमसमीपे तपोवनं स्वयं स्थापयामास। स्वपुत्रं रत्नाङ्गदं स्वपदे स्थापयित्वा, शोणाचलसमीपे सर्वतो जलपूर्णानि सरांसि आसन्। अरुणनाथस्य, यः अग्निस्तम्भरूपः प्रभायुतः, प्रभावेन, तत्र सुन्दरीणां स्वगणः समुपस्थितः। तत्रागस्त्यः लोपामुद्रया सह आगतः। सः प्रतिदिनं नवतीर्थे स्नानं कृतवान्। स नरपतिः, महिषासुरविनाशकृत्, प्रतिक्षणं ब्रह्मविष्णुपूजितं लिङ्गरूपं पूजयामास। प्रभाते, राजा उत्तिष्ठन्, स्नानं कृत्वा, स्वपादाभ्यां, कार्तिकपूर्णिमायां, या पार्वतीप्रियायाः, चन्दनपद्मकर्पूराम्बुना गन्धयुक्तः सञ्जातः। मासध्वजारोहणपूर्वकं यथान्यायं तीर्थमहोत्सवान् समुपस्मरन्, शुद्धचित्तेन देहस्यैव परिक्रमा कृतवान्।