सा शुभा तस्य लिङ्गं गृह्य सम्यक् जग्धवती। केवलं तव ध्यानमेव सर्वलोकपातकनाशनं स्यात्, तथापि लोकाचारानुसारेण त्वया एषा क्रिया कृतासीत्। अन्तःकरणमलशुद्धये कश्चिद् विधिरस्ति। अयम् अरण्याद्रिः अस्माकं पुरतः प्रकटितः, वह्निगिरिणा गुह्यीकृतः। तत्र त्वं, हे कात्यायनि, पूजां तपश्चाचरितुमर्हसि। एवं गौतमेनोक्त्वा, माता तस्मात्कालात् प्रभृति पञ्चाग्निमध्ये तपश्चर्यां कृतवती। पार्वती हि पार्वतीदुहिता कनकदण्डसमा दीप्त्या विराजमानासीत्। तदा शुभा कार्त्तिकी पौर्णमासी समुपस्थिताऽभूत्। तस्मिन् दिने किञ्चित् तेजः प्रादुरासीत्, यदनपेक्ष्यतेजस्कं, सर्वतो देवैः दिव्यर्षिसंघैश्च पूज्यमानमासीत्। महत्तेजः दृष्ट्वा पार्वती विस्मयं जगाम; सा पर्वतदुहिता भक्त्या अरण्याद्रिनाथं स्तोतुं प्रचक्रमे। "नमः ते मेरुधन्विनि कैलासवासिनि। नमो वरुणाद्यैर्देवैः पूजिताय, बालार्कसन्निभाय। जयस्ते चन्द्रशेखर, जाह्नवीभूषणाय। जयास्ते गिरिसुतासंयोगकृतकाममाहात्म्याय। जयास्ते सन्ध्याकालानृत्यरम्याय। जयास्ते हेरम्बपितः, षण्मुखप्रियाय च।" एवं पुनःपुनः स्तुत्वा सा तं तेजोमयं रूपं निरीक्ष्य, स्वकीयस्यातिशोभनस्य रूपस्य धारिणी, तत्रैव लीनासीत्। अतिशयगर्वात् स्वदीप्तिं त्यक्त्वा तपोऽनुष्ठानाय प्रवृत्ता। तस्मिन् समयेन्द्रः पुलोमपुत्र्या सहितः, दिशां रक्षिणः अन्ये च, गन्धर्वाप्सरसां गणाः, वसवः देवसंघाश्च, एकादश रुद्राः द्वादशादित्याश्च, यक्षराक्षसानगराक्षः पिशाचाश्च, शिवस्य गणाः, सर्वे सहस्रशः महेशानं परिवृत्य तं द्रष्टुमुपजग्मुः। सर्वे तं दृष्ट्वा प्रलयकालभीतिरेव विस्मिताः सञ्जज्ञुः। सा पार्वती, बहूनां रात्रिणां वियोगदुःखं त्यक्त्वा, तस्य पादाङ्गुलीषु नेत्रे निवेश्य, सस्मितवदनकान्तिकण्ठा स्नेहेन्युक्ता वाक्यमुवाच। "सर्वे पूज्याः, तेनाहमपि सविनयं प्राञ्जलिः स्थितास्मि।" तदा शिव उवाच— "देवेश्वरि, एषा तव मोहः सनातनः स्वभाव एव। क्व तपः क्व ध्यानं, यद् दारुणजनानां योग्यं? अहं नारायणः, त्वं लक्ष्मीः; अहं ब्रह्मा, त्वं सरस्वती। त्वं वारुणी, अहं नागेश्वरः; त्वं रोहिणी, अहं शशाङ्कः। त्वं जाह्नवी, अहं सागरः; त्वं मेरुः, अहं वसुधा। त्वं बुद्धिः, अहं राजाधिराजः; त्वं शान्तिः, अहं मारुतः। त्वं विद्या, अहं विज्ञेयः; त्वं वाणी, अहं अर्थः, हे पार्वति। सृष्टौ स्थित्यां लये चानुग्रहे च अहमेवेश्वरः। हे देवि, तव स्वेच्छाशरीरिण्याः चैतन्यरूपायाः तेजोरूपायाः त्वमेव सारः। यदनुपचार्यं तदिदानीं मया सञ्चर्यते।