एवं गौरीदुर्गया समभाषिता सा भगवती दुर्गा, वितृष्णया मनसा समाकुला बभूव। तदा गौतमेनापि देवीमिदं प्रोक्तम्— "हे देवि, त्वं पुण्यं तीर्थं सृज, यत्पापनाशनं भवेत्।" गौतमवाक्यश्रवणात् दुर्गा, पापभीता सती, तत्रैव शिलातलं यावत् पातालमाविशद्, तस्मिन् विशुद्धे सलिले निमग्ना। तस्मिन्नेव क्षणे महिषग्रीवस्थितं लिङ्गं भूमौ पतितम्। ततः पुण्यतीर्थसलिलैः पापशेषविमुक्ता दुर्गा पुनरुत्थिता। सा पापनाशिनं प्रभुं प्रदक्षिणं कृत्वा प्रणम्य च तुष्टाव। तदा पार्वती, तां दुर्गां सर्वपापविनिर्मुक्तां स्वयमक्षिणोः पश्यन्ती, महिषासुरवधाय शीघ्रं अनुमतिं ददौ। सा शुभं तद् लिङ्गं गृहित्वा जग्धवती। खलु केवलं तव ध्यानमेव सर्वलोकपापहरं, तथापि लोकाचारपालनाय त्वया एष कृत्यं कृतम्। अन्तरात्मदोषनाशनाय कश्चन विधिरस्ति। अयमरणाद्रिः अस्माकं पुरतः प्रकटः, वह्निगिरिणा गूढः। तत्र त्वं, हे कात्यायनि, पूजां तपश्चाचर। एवं गौतमवचनात् जननी तत्रारभ्य पञ्चाग्निमध्ये तपः समाचरत्। सा गिरिसुता कनकदण्डसमा दीप्त्या शोभमानासीत्। ततः शुभा कार्त्तिकी पौर्णमासी समुपस्थितवती। तदा काचित् तेजःस्वरूपा, अप्रमेयविभा, प्रादुरभूत्। तद् देवैः दिव्यर्षिसंघैश्च सर्वतोऽर्चितम्। तत्तेजः दृष्ट्वा पार्वती, विस्मयाविष्टा, भक्त्या अरुणाद्रिनाथं स्तोतुम् आरब्धा— "नमः कैलासवासिने मेरुधन्विने ते। वरुणाद्यैः पूजिताय, नवयौवनार्कप्रभाय ते नमः। जाह्नवीकन्याभरणचन्द्रशेखराय ते जयः। गिरिसुतासंयोगसम्भूतकाममहोदयाय ते जयः। संध्यासमये रम्यनृत्तानन्दाय ते जयः। हेरम्बपित्रे ते जयः, षण्मुखप्रियाय ते जयः।" एवं पुनःपुनः स्तुत्वा, सा देवी तत्तेजः सस्मार। ततः स्वस्य परमसुन्दररूपं धारयित्वा, तस्मिन्नेव तेजसि लीनाभवत्। महदात्मगौरवात् सा सर्वश्रीं त्यक्त्वा, तपः समाचरत्। अथ तस्मिन्काले, इन्द्रः पुलोमपुत्र्या सह, दिशां पालादयश्च, गन्धर्वाप्सरसां गणाः, वसवोऽन्ये च देवाः, एकादश रुद्राः द्वादशादित्याश्च, यक्षराक्षसानगराक्षः, नागगणाः, भूतपिशाचाश्च, शिवसेवकसमूहाश्च सहस्रशः महेशानं परिवृत्य उपजग्मुः। सर्वे तं महातेजः दृष्ट्वा, युगान्तभीतिवद्, अतिविस्मिताः। तदा सा देवी, बहूनां रात्रीनां संचितं विरहदुःखं त्यक्त्वा, भगवत्पादयोः दृष्टिं निवेश्य, सस्मितमुखशोभायुक्तकण्ठा स्नेहपूर्णया वाचा तमिदं वचोऽभाषत।