मातृमण्डलेन विनीतया दुर्गा महिषासुरं काशरं समारभ्य युध्यति स्म। तस्य दैत्यानि पततः भीमं गर्जितं निनादमुदपादयत्। अमृतवैरिणं दुर्गा कण्ठे गृहीत्वा प्राणान् हरति स्म। एवं सर्वलोकविषस्यैककण्टकस्य काशरासुरस्य दुर्गया विनाशः कृतः। अहो, दुर्गाया वीर्यं, दुःखनिवारिण्या! तथा भद्रकाली महिषासुरं हत्वा, गौर्याः खड्गधारिण्या अन्येन हस्तेन प्रणामं कृतम्। तदा तस्याः हर्षनृत्यं दृष्ट्वा, करुणया प्रेरिताः, मातरः विन्द्यवासिन्याः दुर्गायाः कृतं दुष्करं कर्म प्रशंसन्ति स्म। “इदानीं, एषः महिषस्य शिरः, अशुद्धं भीषणं च, अपाकरोतु।” इत्युक्त्वा गौर्याः वचनं श्रुत्वा दुर्गा, रागेण मनसा, तं शिरः अपाकरोति स्म। ततः गौतमेन देवीं उक्तं—“हे देवी, पुण्यतीर्थं निर्मातु, यत्र पापविनाशः भवति।” तद्वचनं श्रुत्वा दुर्गा, पापभीता, शिलातलात् अधस्तात् पातालपर्यन्तं तीर्थं निर्मितवती। तत्र सा गम्भीरं शुद्धं वारि प्रविश्य स्नानं कृतवती। तत्क्षणं महिषकण्ठस्थं लिङ्गं भूमौ पतितम्। तदा दुर्गा तीर्थस्य पावनवारिणा पापमुक्ता समुत्तिष्ठति स्म। सर्वपापविमुक्तां देवीं दृष्ट्वा, पार्वती, तस्याः महिषासुरवधाय अनुमतिं दत्तवती। तदा दुर्गा तस्य शुभलिङ्गं गृहित्वा उपयुज्य भोजितवती। वस्तुतः तव ध्यानमात्रेण सर्वलोकपापं नश्यति, तथापि लोकाचारानुसारं त्वया कर्म कृतम्। अन्तःकरणशुद्धये विशेषः विधिः अस्ति। एषः अरुणाद्रिः अस्माकं पुरतः प्रकटः, अग्निपर्वतगोपितः। हे कात्यायनी, तत्र पूजनं तपश्च कर्तव्यम्। गौतमस्य वचनं श्रुत्वा माता तस्मात् कालात् तपस्यां प्रवृत्ता, पञ्चाग्निमध्ये स्थित्वा तपः अचरत्। पार्वती सुवर्णदण्डवत् दीप्तिमती बभूव। शुभा कार्त्तिकी पूर्णिमा आगता। तदा किञ्चित् तेजः प्रकटम् अभवत्, यत् निर्गुणदीप्तिमान्। तद् देवैः ऋषिसंघैः सर्वतः पूजितम्। पार्वती, तं महातेजः दृष्ट्वा, विस्मयेन पूर्णा, अरुणाद्रिनाथं भक्त्या स्तुतवती। “नमस्ते मेरुधनुष्मन् कैलासवासिन्। नमस्ते वरुणाद्यैः पूजित, बालार्कप्रभाय। जय ते, शशिकिरिटिन, जाह्नवीकन्याभूषण। जय ते, गिरिकन्यया संयुक्तस्य काममाहात्म्यवर्धन। जय ते, संध्यानृत्यसुखसंयुक्त। जय ते, हेरम्बपितः; जय ते, षण्मुखप्रिय।”—इत्यादि स्तुत्वा, पार्वती तं तेजः सस्नेहम् अवलोकयति स्म।