सिद्धविद्याधरशक्तिभिः विमुक्ताः सुरभिमन्दारसुगन्धिनः ते बभूवुः। शत्रूणां हयाः योगिन्यः पावितवन्त्यः, तासां शरीराणि तेषु सञ्चरद्भिः सन्निविष्टानि। केचन दण्डैः ताडिताः, अपराः तीक्ष्णशूलैः, अन्ये च शितायुधैः प्राहतान्। योगिन्यः निशाचरपतीन् खड्गैः विनाशयन्त्यः तत्र स्थिताः। तत्रैव ब्राह्मी स्वयम् आगत्य, सङ्ग्रामं व्यवस्थित्य, तान् निघ्नन्ती ददर्श। दीर्घयुद्धेन माहेश्वरी त्रिशूलेन ताडयामास। कौमारी स्वशक्त्या शूलप्रहारं कृत्वा दैत्यस्य शीर्षं विदारयामास। वाराही त्वरया बाष्कलस्य शीर्षं गदया निष्पेषयत्। तासां निन्दया या प्रसिद्धिः जातास्ति, तेन नाम्ना सा विख्याता बभूव। प्रचण्डश्च चामरश्च, द्वौ वीर्यसम्पन्नौ, महाकिरीटजघन्यौ, महिषासुरं क्रुद्धं युद्धाय अन्वयाताम्। सारथयः धनुष्मन्तः, तेषां शिरसः शोणितेन स्रवत्सु, दिशः सर्वाः भीषणसिंहनादैः पूरिताः। ते बलवन्तः तैः सह संग्रामे न सहिष्णवः समभूवन्। तत्र तस्य दुष्टस्य मायया जातस्य अद्भुतशौर्यं निगदितम्। योगनिद्रारूपिणी सा विष्णोः पद्मलोचनयोः प्रकटिता। मातः, मधुकैटभौ अपि तस्या हस्तं न प्राप्नोताम्। हे कौशिकी, यदि त्वं न जातासि, शुम्भनिशुम्भयोः मृत्युः न स्यात्। हे विन्ध्यवासिनि, त्वया विन्ध्ये या तपस्या कृता, सा कदापि निष्फला नाभूत्। कपिशय्या उपभुक्ता, सा च धनाधिपाय समर्पिता। त्वं ब्रह्मणः सृष्टिशक्ति, मधुद्विषः स्थितिशक्तिश्च। एकानंशा नाम्ना या प्रसिद्धा, या यशोदायाः हर्षरूपेण जाता। त्वं ज्ञानं, त्वं महमाया, त्वं लक्ष्मीः, त्वं सरस्वती च। ततो हृष्टा सा महिषासुरेण युद्धाय निर्गता। तीक्ष्णचक्रगदया चामरं वहन्ती दृष्टा। भीषणमुखा, परशुशूलहस्ता, विकटनेत्रा सा बभूव। महिषस्य पुरतः ताडयित्वा, स्वयम् कोपेन युद्धे स्थितवती। तदा महिषासुरः तीव्रमन्युः सन् दुर्गाम् इषुभिः आघातयामास। ततः दुर्गा कोपिता असुरपतिं गृहीत्वा तस्थौ। असुरः त्रिभिर् बाणैः दुर्गायाः मुखं ताडयामास। एकेन सारथिं, अष्टाभिः रथं, त्रिभिः धनुः ताडितवान्। असुरेशः पादातिरथयुक्तः शतकण्टकदीप्तायुधं व्यधात्। देवाः संतप्ताः, मातृमण्डलं भीतं बभूव। असौ खड्गाङ्कुशनृपाशमुसलानि शस्त्रपाणिः समादत्त। परशुं मुसलं शूलं गदां च तेन गृहीतम्। शत्रुभिः क्षिप्तानि आयुधानि तस्याः समीपं सञ्जग्मुः, सा तानि गृह्णाति स्म। दुर्गया समीपं नीतः सिंहः अपि तस्याः पुच्छाग्रेण चिह्नितः। क्षणं सिंहः, क्षणं वराहः, क्षणं व्याघ्रः, क्षणमस्ति गजः—एवं रूपाणि धारयन्। ततः महिषरूपेण तीक्ष्णशृङ्गः अतीव कोपितः बभूव। क्षणं व्योम्नि, क्षणं भूमौ सः स्थितः। एवं तत्र दिव्यशक्तयः, योगिन्यः, मातरः च, महिषासुरेण सह घोरं संग्रामं कृतवन्त्यः, सर्वत्र भीषणरूपाणि प्रकटयन्त्यः, भगवत्याः दुर्गायाः अद्भुतवीर्यं प्रादर्शयन्।