कदाचित् ज्ञानपरम्परायाः संवादैः, कदाचित् अद्भुतैः वस्तुभिः, कदाचित् पुष्पसंग्रहेण, कदाचित् जलक्रीडया, कदाचित् मैनाकेन सम्मानिता, कदाचित् मेनया पूजिता, कदाचित् पासक्रीडया, कदाचित् हर्षपूर्णैः संवादैः, पार्वती यः पासक्रीडायां हारितं पुनः प्राप्तवती, सन्तुष्टभावा स्वपतीं समागता। एवं जगत्स्थावरजङ्गमयोः सर्वजननी-जनकौ सुवर्णगिरिप्रभृतिषु पर्वतेषु वासं कृतवन्तौ। तत्र सा देवी पक्वान्नपानैः जनान् तुष्टवती। कदाचित् सायं सन्ध्यायां नेत्राणि निमील्य ध्यानं कृतवती। नूनं कश्चित् सुभगस्त्री ध्यानं करोतु इति चिन्तयन्ती, मनुष्याणां मनसां वक्रभावः कथं ज्ञेयः इति विचिन्तयन्ती। यदि अद्य तस्य हृदये मम प्रति सौहार्दं अस्ति, तद् अहं तथा मन्ये। अद्य आरभ्य तपसा क्रीता दासी तवास्मि—इति सः वदति। स्त्रीणां मोहितचित्तानां प्रेम न समं न च स्थिरम्। एवं स्नेहक्रोधमिश्रभावेन देव्या मनः व्याकुलं अभवत्। तस्याः नेत्रे क्रोधशोकाभ्यां रक्ते, अश्रुप्रवाहैः पूर्णे। भ्रूयुग्माधारितं तिलकचिह्नं भग्नम्। अन्तः क्रोधभारात् अधरं कम्पितम्। पार्वत्याः कपोलौ भावात् अतिशयेन रक्तौ। अन्तर्यत्र स्तनौ कम्पनात् कम्पितौ। सा स्वयमन्यत्—नूनं एतत् मम दारिद्र्याय कारणम्। अधुनैव अहं अन्यत्र गमिष्यामि, इह किं ममैकाकिन्याः। नेत्राणि निमील्य, शान्तया गन्तुं निश्चितवती। यद्यपि सा गन्तुं निश्चितवती, गङ्गा तु सदा स्नेहपूर्णा, पुत्रान् पालयन्ती। तद्विचार्य शीघ्रं भगवतः पार्श्वात् निवृत्ता। कलावती, माल्यवती, मालिनी, विजयायाः जयायाः सह, तत्र सा पुण्यगिरिप्रदेशेषु, वनानि, नगराणि च विचरन्ती। सह्यपर्वतस्य पादे, द्राविडदेशे, उत्तमाश्रमे विचरन्ती। अग्रे सर्वं रक्तदीप्तम् दृश्यते। तत्र कन्दरासु तपस्विनां आश्रमाः दृश्यन्ते। आगच्छाम, एतान् पुण्याश्रमान् पश्याम इति वदन्ती। एवं सखी, हिमालयकन्या शनैः तस्य हृदयम् प्रमोदितवती। तत्र, गोधाः सूत्राणि आकर्षन्ति, मकराः जलकाष्ठानि अपि हरीन्ति। कामरः घनवर्णः चञ्चुना मलं अपाकर्षति। कपयः फलानि पुष्पाणि गृह्णन्ति, भल्लूकाः मधुयुक्तपत्राणि। कोकिलाः, उलूकाः, शुकाः, श्येनाः, मृगाः, व्याघ्राः, हरितकुण्जराः च तत्र वर्तन्ते। यज्ञेषु समर्पितानां गन्धः सर्वत्र व्याप्यते। तत्र, काकद्विषः शतरुद्रीयं पठन्ति। शाकान्नक्षेत्रेषु व्याघ्राः गाः च विचरन्ति। काचित् रम्या पुण्या मनोहरस्थले, सप्तपत्रे वृक्षे अधः, चित्रव्याघ्रचर्मणि उपविष्टा।