ततस्तस्य पर्वतस्य स्थापनं सञ्जातम्, किन्तु तस्य तेजः सहनाय अतीव दुस्तरम् इति निश्चयेन प्रतिपादितम्। हे रुद्र, एषः पर्वतः सामान्यः नास्ति; तस्य दीप्तिः दिव्यशिखरस्य सदृशी दृश्यते। सः स्वतेजसा सर्वस्य जगतः श्रेयसे प्रकाशते। तथापि, भगवन्, तव आज्ञया शोणपर्वतः जनानां सुखदः भवति। अद्य प्रभृति अस्माभिः विनियुक्तः, अस्मिन्नेव पर्वतान्तराले वयम् अरुणगिरिनाथं सुन्दरं भगवन्तं पूजयेम। अत्र केसरवृक्षाः, आम्राः, नागाः, पुंनागाः, केसरपुष्पाणि च दृश्यन्ते। देवानां नाथ, करुणासिन्धो, त्वमेव अत्र सन्निहितो भव। अन्यथा, अस्माकं मनांसि न विशुध्यन्ति, यद्यपि देवः एवं तुष्टः स्यात्। शोणपर्वतस्य पूर्वदिशि अयं महान् शिखरः स्थितः। वेदाः सहाङ्गैः, धर्मशास्त्राणि, पुराणानि, शिवशास्त्राणि च—एतेषां मध्ये, भक्तानां परमहिताय, त्वमेव गुरुरूपेण विराजसे। केन प्रकारेण वयं तव पूजनं कुर्मः इति पृष्टम्। तदा करुणामूर्तिः, लोकनाथः, भूमिसुतः चोवाच—"कामिकशास्त्रविहितेन मार्गेण मां पूजयितव्यम्।" शैवसंहितां तु मोहात् यूयं विस्मृतवन्तौ इति मे मतिः। तस्मिन्नेव स्थले शुभं लिङ्गमेकं सञ्जातम्। तद् दृष्ट्वा मुकुन्दः कमलासनश्च विस्मयमापेताम्। ततः ते शोनगिरिनाथस्य देवालयं निर्मितवन्तः। तत्रैव पुण्यं सरः खनितम्। कालान्तरेण अरुणा नाम नगरी अपि स्थापिता। तत्र ब्रह्मर्षयः, देवाः, गन्धर्वाः, अप्सरसः च निवसन्ति स्म। तीर्थानि तत्र कूपरूपाणि जातानि, गङ्गाद्याः नद्यः अपि तथा। गोलोकः तत्र गोष्ठमभवत्, वेदाः स्वस्वरूपेण प्रतिष्ठिताः। भूत-प्रेत-पिशाच-वेताल-कटपूतनादयः अपि तत्र सन्निहिताः। देवः धूर्जटिः अपि सिद्धरूपेण तत्र कौतूहलात् आगतः। सः कदापि केनापि न अप्रतिष्ठितः, सर्वत्र सदा प्रकाशते। दीर्घकालं ते शोनाद्रिनाथं भक्त्या दन्तैः पूजयामासुः। ते दीक्षा-आदिकं स्वयमेवाचार्यत्वेन कृतवन्तः। प्रातःकाले स्नानानन्तरं पुष्पपत्रफलानि संचिन्वन्ति स्म। सदा सर्वोत्तमान् मन्त्रान् स्पष्टोच्चारणेन जपन्ति। प्रदक्षिण-नमस्कार-मुद्राभिः नूतनैः चेष्टाभिः शिवं पूजयन्ति। पञ्चब्रह्मणां षडङ्गानां च विधानैः पूजनं कृतम्। विष्णु-ब्रह्मणोः पूजनात् शिवज्ञानं प्राप्तवन्तः। एवं मया कदाचित् पितुः शिलादस्य मुखात् एषः रहस्यवृत्तान्तः श्रुतः। तथापि, मम कौतूहलं निवारितुं न शक्यते, ऋषयश्चापि तथैव। शृणु, हे मार्कण्डेय महाबुद्धे। निश्चितं त्वं जानासि यथा पूर्वे काले दक्षायणी शिवस्य पत्नी अभवत्। तथा च, पतिसंरम्भात् सा दक्षं प्रजापतिं विरुध्य स्थितवती। ततः हरस्य आज्ञया वीरभद्रः यथोक्तं कर्म अकरोत्। एवं सुसम्बद्धं पुण्यकथामिमां शृण्वन् भक्तः परमं ज्ञानं लभते।