श्रीविष्णुः, स्वस्वरूपे स्थिरः, वराहवपुः समासाद्य तस्थौ। स जडत्वं भूमेः मूलम् अवगम्य, तत्र प्रत्यावर्तितुम् उत्सुकः अभवत्। अधः प्रावर्त्य, सः स्वस्य शुण्डाग्रेण पृथिवीं विदारयामास। तस्य क्रीडारवस्य कठोरध्वनिना सर्वं व्योम आपूर्यते स्म। यत्र यत्र सः प्रविवेश, तत्र तत्र सा भूमिः तद्रूपेणैव प्रतिष्ठिता दृष्टा। भूमेः विदारणेषु, सर्पाः अपि दृश्यन्ते स्म। स तां पृथिवीं सुवर्णगिरिमूलकन्दवत् स्थितां पश्यति स्म। सः दूरतः भूमेः गुल्फौ अपश्यत्, या स्थिरा भारवाहनाय आसीत्। तत्रैव महाकुर्मः अपि दृष्टः, तथा च मधुसूदनः। अव्यक्तः अपि तस्याः धारकशक्तिं अपश्यत्। सः अतल, वितल, सुतल, नितल इत्यादीनि अपि ददर्श। पद्मनाभः सप्त पाताललोकान् अपि निरीक्ष्य तुष्टिम् अलभत। सः भोगवत्याः पुरं, वैरोचनीनाम् अपि, अतिक्रान्तवान्। उत्कण्ठया वर्धमानया, 'इदं दृष्टं मया, इदं दृष्टम्' इति पुनः पुनः अवदत्। तस्य शक्तिशुण्डेन अपि, स घनं समुद्रं विदारयित्वा, भूमिम् एव विदारयामास, समुद्रं तु प्रचण्डेन कम्पयामास। एवं सहस्रसंवत्सराणि, स मोहविभ्रान्तचेताः विचरन् अभवत्। तस्य खुराः क्षीणाः, दंता भग्नाः, शरीरं भग्नमभवत्। क्लान्तः सः श्वसन्, मुक्तमदः अभवत्। प्रतिज्ञां न पूर्णां कृत्वा अपि, प्रत्यागन्तुम् इच्छुः अभवत्। तस्य नेत्रे श्रान्त्यन्धे पातालमध्ये एव स्थिते। कथंचित् सः निर्गतः, न तु कूपस्य पार्श्वे, अपि तु दूरदेशे। तेजःस्तम्भस्य संलग्नया प्रभया, रज्ज्विव, स प्रत्यागच्छत्। तस्य महातेजसः मूलं मया न दृष्टम्। तस्य तेजःपुञ्जस्य पुरतः किञ्चित् आदिः नासीत्। स देवः, सर्वलोकातिगः, दीर्घकालं मोहान्धः अभवत्। एवं निश्चित्य, मदं मुञ्चन्, सः पद्मनाभः शीघ्रं प्रत्यावर्तत। सः वेगेनोर्ध्वं प्रपत्य, मुखं व्योम्नि उन्मुखं कृत्वा, निरालम्बे गगने प्राविशत्। तस्य शीघ्रगमनस्य काले, पक्षाभ्यां जलानि विक्षिप्तानि। सः बलवता वेगेन गत्वा, दृष्टेः परं गतवान्। तदा तस्य तेजःस्तम्भस्य समीपे मायाहंसः प्रादुरभूत्। सः प्रथमं मेघमार्गं अतिक्रम्य, उर्ध्वं प्रपत्य गतवान्। स द्युलोकान् अपि अतिक्रम्य, तेषां लोकवासिनां प्रदेशान् व्यतीयाय। वातस्य वा मनसः वा वेगः सूक्ष्मः, किन्तु तस्य रूपं ततोऽपि सूक्ष्मतरम् आसीत्। सः उर्ध्वं उर्ध्वं गच्छन्, तस्य पत्रवासः जीर्णः सुदूरं पतितः। सप्त वातगणान् अतिक्रम्य, विस्मितः अभवत्। कथं हरिं प्रतिपद्य स्थातुं शक्यते, यस्य मूलम् अदृष्टम्? किं दीर्घायुषा, यदि व्रतं न सम्पूर्णम्? कः वा विष्णोः अतिशयितुम् इच्छतः सहायः भविष्यति? किम् वा किञ्चिदुपायेन तत् छादयेत्? यतो हि महतां दम्भः एव सम्पद् इति।