पौषमासे भगवतोऽग्नेयीं महोत्सवां कर्तव्यं विधिना; वैशाखे च विशाखानक्षत्रे शिवतन्त्रानुसारं पूजनं विधेयम्। मार्गशीर्षे प्रभोधिकायां प्रातःकाले सम्यक् संयोज्य सामगीतैः पूजनं कुर्यात्। शनिप्रदोषे आर्द्रानक्षत्रे व्यतीपातसमये च पर्वदिने, दीक्षायां, उपनयने, विवाहे, पुत्रजन्मे च, स्वस्य जन्मनक्षत्रे, सुखदुःखयोः भयकाले च, व्रतागमने, पादबन्धने, नवसंपत्तौ, स्मरणे वा, दूरस्थजनदर्शनं वा, जीवनसंध्यायां वा—एतेषु सर्वेषु अवसरेषु पूजनं विधेयम्। एतद्वदित्वा, शिलादपुत्रः बाहुं उत्तोल्य, "किमन्यद् वक्तव्यम्, पुत्र?" इति उवाच। स्मरणेन मनः श्रोत्रं, श्रवणेन श्रवणदृष्टि च शुद्ध्यति। अरुणतीर्थे ये देहधारिणः जन्मलाभं प्राप्तवन्तः, अन्यत्र देहत्यागिनामपि, श्राद्धकर्मणि, अत्र विशेषलाभः। अयोध्या, मथुरा, माया, काशी, काञ्ची, अवन्तिका—एतेषु पुण्यभूमिषु विशेषं फलम्। एवं उक्ते, शिलादपुत्रः पुनः मृकण्डुपुत्रेण संबोधितः। "मार्कण्डेय, त्वया मम शीर्षे महान् भारः स्थापितः। तव बुद्धिः कौतुकग्रस्तमस्ति, युक्तमेव। कथं हि, ज्ञानेनापि, सर्वमिदं विस्तरेण कथनीयम्? अथवा, श्रवणेनापि, विस्मयपूर्णानां जनानां गृहीतुम् अशक्यम्। स्मरशत्रोः अद्भुतानि कर्माणि पुनः स्मर। शिवस्य दिव्यकृत्यानीत्यनवच्छिन्नानि, मनोहराणि च। तथापि, यथाशक्ति, तेषां किञ्चित् भागं कथयिष्यामि। देवानां प्रथमकाले, महेश्वरः निर्गुणः, निःस्वरूपः आसीत्। स जगत्सृष्ट्यर्थं रक्षणाय च सदा उत्पादयामास। तस्य दक्षिणपार्श्वात् त्र्यंबकेन परमेष्ठी ब्रह्मा सृष्टः। ब्रह्मणे रजः, विष्णवे सत्त्वं दत्तम्। स सर्वलोकनाथः, सृष्ट्यर्थं, रक्षणनियमनार्थं च, प्रख्यातः। सृष्ट्यर्थं ब्रह्मा दक्षिणांगुष्ठात् दक्षं प्रवर्तयामास। पदात् शूद्रान् पद्मासनः सृष्टवान्। मरुतः, नागाः, गृध्राः, गन्धर्वाः, नद्यः च अपि तस्यैव सृष्टिः। विविधरूपाणि प्राप्य, विविधकर्माणि चक्रुः। पुलस्त्यपुलहाभ्यां यक्षराक्षसौ जातौ। भृगुतः अग्निः, च्यवनः, अन्ये च ऋषयः, तेषां पुत्रपौत्रैः जगत् पूर्णम्। एवं ब्रह्मणा स्वसन्ततिभिः जगत् पूरितम्। अच्युतः अपि भृगुपुत्रीं पद्मिनीं विवाहयामास। सृष्ट्या च रक्षणया, पद्मजः पद्मनाभः च स्वं स्वं क्षेत्रं प्राप्नुतः। वीरञ्चोतययोः मोहजन्मना विवादः अभवत्। रजःप्रकर्षः बहिर्दृश्यः, श्यामवर्णवत् प्रकटितः। किमर्थं लोकपितामहः विमूढः? तव एव, मधुकैतभौ उत्पन्नौ, तौ त्वया हतौ। सदा स्रष्टा तव नानारूपेण तव एव सृजति। एवं दिव्यकथां पुण्यां शिवस्य, भक्तिपूर्वं, शान्तिपूर्वं, संस्कृतनूतनेन, संप्रदायेन, श्रुत्वा, धर्मज्ञः जनः पुण्यं प्राप्नोति।