सर्वेभ्यः नमः। शृणु, धर्मप्रियः, यथा स्कन्दपुराणस्य उक्तानि एकस्मिन्न कथा-रूपेण प्रवहन्ति। अस्य विश्वस्य आत्मा स्वस्य अष्टधा रूपं स्पष्टतया प्रकटयति। शिवस्य शिखरे मध्ये सुवर्णकमलं इव शोभमानं सुषुम्ना-नदी प्रवहति। तत्र ब्रह्मा हंस-रूपं, विष्णु वराह-रूपं स्वीकृत्य, तस्य अरणाचल-नाथस्य समीपं सवप्रियैः समागतः। तत्र स तीव्रं तपः कृत्वा साक्षात् सदाशिवं दृष्टवान्। तथापि, कामारिपोः सौम्यस्य वामभागं प्राप्तुं न शशाक। तत्र लिङ्गं, पुरुषाणां भोगदायकं, मोक्षार्थं प्रतिष्ठितम्। तद् धर्मिष्ठानां मन्त्रसिद्धिं विघ्नरहितां साक्षात् ददाति। एकस्मिन्न स्नानेन पञ्च महापापानि नाशयति। केवलं एकया प्रणामक्रियया सर्वपापानि विनाशयति। पुनः तस्य भक्त्या महात्मनः शिवसाक्षात्कारं प्राप्तवान्। विद्याधरयोः द्वावपि स्वशापबन्धनात् दुर्वासस्य विमुक्तौ। महेश्वरात् धर्मः श्रेष्ठः नास्ति; महेश्वरात् देवः श्रेष्ठः नास्ति। विष्णौ न परमः शैवाचार्यः; तस्य शक्तिभ्यः रक्षणं नास्ति। रुद्राक्षात् श्रेष्ठं भूषणं नास्ति; शिवागमात् श्रेष्ठं शास्त्रं नास्ति। वैराग्यात् श्रेष्ठं सुखं नास्ति; मोक्षात् श्रेष्ठं पदं नास्ति। तेषां निवासस्थानानि पर्वतेषु प्रसारितानि; स एव पर्वतानां प्रभु:। एवं मृकण्डु-पुत्रः हर्षपूर्णं हृदयं कृत्वा शिलद-पुत्रं हृष्टं संबोधितवान्। सः पप्रच्छ—"कानि कर्माणि जनानां श्रेयसे भवन्ति? कथं च विविधा नरकाः तेषां फलरूपेण श्रूयन्ते?" तत्र उत्तरं आगच्छति—रजस्-तमस्-गुणयुक्ताः जनाः सहजं दृश्यन्ते। सत्-गुणयुक्तः धर्मशीलः पुरुषः परमं श्रेयः प्राप्नोति। विविधाः नरकाः अत्र तत्र निर्मिताः। ब्रह्मघ्नः मृत्युः अनन्तरं चाण्डालः भवति। द्विजः मद्यपानात् कर्तृत्वपातकी भवति। यत् यत् चौर्यं करोति, तत् तत् तस्य अनागते जन्मे नास्ति। आचार्य-पत्न्याः संगात् पुरुषः नपुंसकः भवति। परस्त्री-संगी कालसूत्रे नरके वसति। निन्दकः भीषणे अवीचि-नरके, धर्मनिन्दकः अत्यन्त-भीषणे स्थाने वसति। महापापी मिथ्यावादी प्रलयकाले गूढ-नरके वसति। अन्येषां विश्वासघातकः तथा मांसभक्षी वज्र-नरके स्थिरं न वसति। अश्वघ्नः श्वासहीनः, गोघ्नः क्रूर-नरके वसति। दैवसंपदां चौरः दाहक-नरके, अन्यस्य धनचौरः अत्यन्त-भीषणे नरके वसति। तत्र यमदूताः तान् पाशैः बध्नन्ति, दण्डैः ताडयन्ति, शूलैः विदारयन्ति। सर्पाः, व्याघ्राः, अन्ये च उग्रजीवाः तान् दन्तैः दंशयन्ति। गम्भीरकूपे掘न्ति, चाब्देन ताडयन्ति। यमदूताः पापिनः दुःसहभारं वहन्ति। सुवर्णचौरः, विकृतनखः, मलिनत्वचा, आचार्य-पत्न्याः संगिनः—मिथ्यसाक्षी, नेत्ररोगी, दुर्बलपाचकः, वृद्धात् पूर्वं खादकः—परस्त्री-संगी लंगः, बधिरः, अन्यनिन्दकः भवति। अतिथिं उपसृत्य उपेक्षकः गण्डस्थले कांटः भवति। एवं धर्मस्य, अधर्मस्य, तेषां फलानां च वर्णनं शिव-कथायाम् प्रवहति, यत्र महेश्वरः परमः, तस्य भक्तिरेव मोक्षदायिनी।