एतस्मिन्गिरौ सर्वे पशवः सततं तस्य शिखरेषु विचरन्ति। तस्याधः पादभागे शबराः अपि सामान्यतया दृश्यन्ते। किम् अधिकेन वर्णनेन? द्विमातृकपुत्राः अपि तत्र वर्तमानेषु ईर्ष्यां कुर्वन्ति। तत्र सिंहाः, व्याघ्राः, गजानि च स्वदेहान् त्यक्तवन्तः। पूर्वदिशि तु भास्करनाम्ना पर्वतः दृश्यते। पश्चिमदिशि च दण्ड इति महान् पर्वतः विद्यते। शोनपर्वतस्य दक्षिणे अमराचल इति पर्वतः स्थितः। अत्रोत्तरभागे तु तस्य गुहासु सिद्धाः निवसन्ति। तस्य च सीम्नि अन्ये बहवः पर्वताः सन्ति, येषु वृक्षाः सदा धृताः। एतेन गिरिराजेन दृष्टेना मेना च हिमवान् अपि दृश्येते। तस्य केशेषु वृक्षलतानां चिह्नैः जटाभिः सः विज्ञायते। तस्य तेजस्विनः शिखरयोः उभयतः चन्द्रः सूर्यः च उपस्थितौ। वर्षाकाले तु तस्य शिखरस्य अधः सघनतमाः मेघाः सन्ति। अयं गिरिराजः सहस्रपादः सहस्रशिराः च। तस्य शिरसि नद्यः प्रवहन्त्यः अदृश्यन्त इति न विस्मयः। शरद्भिः मेघैः सः परिवेष्टितः सम्प्राप्यते। तस्य शिखराग्रेषु नीलरक्तवर्णाः आभाः सन्निहिताः। अतीव दुर्गमत्वात् तस्य भीषणता अस्ति, न तु नाम्ना। तत्र तक्षकः अनन्तः अन्ये च नागेश्वराः स्पर्धन्ते। सः स्वस्य अष्टविधरूपं प्रकाशयति। शिवशिखरमध्यभागे सुषुम्ना इति पद्मनदी वहति। ब्रह्मा हंसस्वरूपं, विष्णुः वाराहस्वरूपं च धारयित्वा, तस्य अरुणाचलनाथस्य समीपं प्रियतमाभिः सह आगच्छताम्। तत्र तैः घोरं तपः कृतम्, साक्षात् सदाशिवः च दृष्टः। तथापि, तयोः कामारिपोः वामभागः न लब्धः। तत्र लिंगं पुरुषसुखदं मोक्षदं प्रतिष्ठितम्। तत् साक्षात् साधूनां मन्त्रसिद्धिं विघ्नरहितां ददाति। केवलं एकेन स्नानेन पञ्च महापातकानि नाशयति। एकेन एव प्रणामेन सर्वपापानि विनाशयति। पुनः तस्य भक्तेः प्रभावात् सः शिवसायुज्यं प्राप्तवान्। तत्र विद्याधराधिपती द्वौ दुर्वाससः शापबन्धनात् मुक्तौ। नास्ति धर्मः महेश्वरात् श्रेष्ठः; न देवः महेश्वरात् श्रेष्ठः। न विष्णौ परमशैवाचार्यः; न तस्य शक्तेः रक्षणम्। नास्ति रुद्राक्षात् श्रेष्ठं भूषणम्; न शिवागमात् श्रेष्ठं शास्त्रम्। नास्ति वैराग्यात् श्रेष्ठं सुखम्; न मोक्षात् परं पदम्। तेषां निवासाः पर्वतेषु व्याप्यन्ते; अयं एव गिरिराजः स्वयम्। एवं हृष्टचित्तः मृकण्डुतनयः प्रमुदिताय शिलादतनयाय उवाच— "कानि कर्माणि मनुष्याणां श्रेयस्कराणि? के च नरकाः तैः कर्मभिः कथ्यन्ते?" रजस्तमोगुणयुक्ताः जनाः सुलभतया दृश्यन्ते।