दिशाः सर्वाः तस्याः तेजसा पूर्णाः अभवन्, यस्याः दीप्तिः सहनाय अशक्याः। तस्याः स्वयम् उग्रशक्तिः ज्वलन्ती, लोकैः अपि सहनाय अशक्याः अभवत्। तदा, केनापि उपायेन, दुष्टः महिषासुरः हन्तव्यः इति निश्चितम्। दूतस्य मधुरैः च हृदयस्पर्शैः वाक्यैः तं आकर्ष्य, तस्य प्राणस्थानानि आघातितव्या। अधर्मे प्रवृत्तानां धर्मवाक्यानि श्रुत्वा, यदि मनः धर्मे प्रवर्तते, तदा शान्तिः जायते। तपस्याम् स्थितानां क्रोधस्य परित्यागः सर्वदा फलदायकः। एवं चिन्तयन्ती गौरी देवर्षिं, देवगुरुम्, नाम्ना सम्बोधयामास। साऽब्रवीत् — "गच्छ, महर्षे कपिमुख, मायायुक्त! अरणाचलनाथम् मा बाधस्व, विमूढः। अत्र न कालिकाले दुःखम्, नासुरैः अपि किञ्चित् उत्पीडनम्। पूर्वजन्मकृतपुण्येन त्वम् अतिबलम् ऐश्वर्यं च प्राप्तवान्। शिवेन तुभ्यम् सम्पदः दत्ता, पूर्वतपस्याः प्रभावात्। अत्र धर्मनिष्ठानां शिवभक्तानां च नित्यवसतिः अस्ति। त्वम् अद्वितीयं राज्यं, दुष्प्राप्यं बलं च प्राप्तवान्। कन्या पुनः मया दृष्टा, सा विशेषतः शक्तिहीनाः इति मन्यते। अथवा, विविधैः तर्कैः, शिवप्रणीतैः शास्त्रैः, त्वम्—येन बलाभिमानेन सर्वलोकान् क्लेशयसि। समग्रं सैन्यम् आयुधयुक्तम् अग्रे स्थापय। यदा तव जीवनम् सैन्येन सह मम शस्त्रेण छिद्यते—पूर्वकृतकर्मणि बद्धः अपि जनः कर्मणा प्रेर्यते। त्वम् अपि अनुकम्पायाः वाक्यानि बहूनि वदितव्यानि।" एवं गौरी द्वारा निर्देशितः कपिमुखः मुनिः उवाच। सः सर्वं श्रुत्वा, क्रोधवेगेन कम्पितः अभवत्। ततः, समग्रं सैन्यं आह्वयन्, दुष्टबुद्धिः सः—तत् सैन्यं युगान्ते समुद्राणां प्रसारवत् आसीत्। तदा गौरी, दैत्यानां अद्भुतं सैन्यं दृष्ट्वा—ते एकपादाः, एकाक्षाः, एकजंघाः, लम्बकर्णस्तनाः च। साऽब्रवीत्—"एतत् सर्वं अहं भक्षयामि, यत् मम पर्याप्तं नास्ति। किं तव कार्यम् अत्र? त्वम् केवलं तिष्ठ, पश्य।" एवं वदन्त्याः, योगिनीसैन्यैः शङ्खध्वनिः कृतः। तस्याः घोररूपां प्रगच्छन्तीं दृष्ट्वा, तस्य सैनिकाः—दैत्या दिशः सर्वाः शस्त्रवर्षं कृतवन्तः। शतकोटिचर्याः, गजेन्द्राः, अश्वाः च सैन्ये आसीत्। मातरः विविधरूपाः, डाकिन्यः, योगिनीसैन्यः च। देवीनिर्मितं सैन्यं, जयाय अयत्न्यं, महासुरैः अभिमुखं कृतम्। देवी दृष्टा—सशस्त्रः, ज्वलन्ती, हतासुरैः परिवृता। यदा सा कैलासशिखरात् भूमौ तपः कर्तुं अवतरति, तत्र दुन्दुभिः सत्यवती नाम्ना, अन्तवती च श्रेष्ठा आसीत्। चण्डा मुण्डा च देवी द्वारा सृजिता, भीषणदंष्ट्रौ, दन्तमणिमालिकाविभूषितौ।