तस्य वचः श्रुत्वा सा शनैः शनैः देवतानां स्मरणं कृतवती। दीर्घं तपः कृत्वा शक्तिमन्तं पतिं भविष्यामीति निश्चयमपि चकार। विरचा तु स्वस्य स्त्रीभावं तैः वाक्यैः प्रकटितं श्रुत्वा, महिषासुरं समीपमागच्छन्तमपश्यत्, यः तां हर्तुमुद्यतः आसीत्। स महिषः तस्याः पुरतः दीप्तिमन्तीं महतिं मायां स्थितां दृष्टवान्। स पुनः पुनः स्वशृङ्गाभ्यां पुण्यगिरिशृङ्गाणि ताडयामास। ततो देवा ब्रह्मणा प्रमुखेन प्रणम्य विविधानि आयुधानि समर्पितवन्तः। हरिः पञ्च आयुधानि दत्तवान्, सदाशिवस्तु दश। दिशां पालाः, अन्ये देवाः, पर्वताः, समुद्राः च अपि तस्यै मायायै शस्त्राणि दत्तवन्तः। सा माया बहुभिः हस्तैः दीप्तिमन्तां शस्त्रसमूहं धारयन्ती दिशः सर्वाः पूर्णाः कृतवती, तस्याः प्रभा सहनातीताऽभवत्। तस्याः स्वशक्तिः अपि प्रज्वलन्ती असह्या बभूव। तदा निश्चितमभवत् यथाऽपि केनापि प्रकारेण अयं दुष्टः महिषासुरः निहन्तव्यः। दूतोक्तिभिः सुमधुरैः हृदयंगमैश्च वाक्यैः तं आकर्ष्य, धर्मवचनानि श्रोतव्यानि। अधर्माचारिणां धर्मशब्दश्रवणेन, वा चेतसा धर्मे प्रवृत्ते, शम एव जायते। तपस्विनां क्रोधत्यागः सदा फलदायी भवति। इति चिन्तयन्ती गौरी देवानां गुरुमृषिं नाम्ना सम्बोध्य उक्तवती— "गच्छ महर्षे कपिमुख, मायायुक्त! न त्वं मूढ, अरुणाचलनाथं बाधस्व। अत्र न किञ्चित् कलियुगक्लेशोऽस्ति, नापि असुरैः पीडनं। पूर्वजन्मकृतपुण्येन त्वं महाबलसमृद्धिं प्राप्तवान्। शिवस्य प्रसादेन पूर्वतपःशक्त्या सम्पदः तुभ्यं दत्ताः। अत्र सदा धर्मनिष्ठानां, शिवभक्तानां निवासः। त्वमप्रतिमं साम्राज्यं, अन्यां च दुस्तराम् ऐश्वर्यशक्तिं प्राप्तवान्। कन्या पुनः मया दृष्टा, सा च विशेषतः शक्तिहीना। अथवा तर्कैः, शिवप्रणीतशास्त्रैः वा त्वम्—यैः बलदर्पेण सर्वलोकान् बाधसे—स्वसैन्यं सम्पूर्णायुधयुक्तं पुरतः स्थापय। यदा तव प्राणाः सैन्येन सह मम शस्त्रेण छिद्यन्ते, तदा पश्यसि। कर्मणा पूर्वकृतबन्धनैः अपि पुरुषः प्रवर्त्यते। त्वमपि दयावचनानि बहूनि वक्तुमर्हसि।" एवं गौरीप्रेरितः कपिमुखमुनिः वाक्यमब्रवीत्। स सर्वमपि श्रुत्वा कोपवेगेन कम्पितचित्तोऽभवत्। ततः स दुष्टचित्तः सर्वं स्वसैन्यमाहूय, महान्तमुदधिं युगान्ते समुत्स्फुल्लम् इव, समुपस्थितवान्। गौरी तु दैत्यसैन्यं अद्भुतं दृष्ट्वा, यत्रैकपादाः, एकाक्षाः, एकपादाः, लम्बकर्णस्तनाः च आसन्, विस्मिता बभूव। सा उवाच—"एतत्सर्वमहमेकाकिनी भक्षयामि, यत् मम न पर्याप्तम्। किं तु त्वया कर्तव्यं किमपि नास्ति; केवलं तिष्ठ, पश्य।