सः परमबलवान्, परमसुन्दरश्च, कदाचित् न पक्षपातं दर्शयति स्म। अनन्यपूर्वेण अधिकारेण सः नूतनं महद् यज्ञं समारब्धवान्। पात्रे तु नवान्नं सिद्धशाल्यन्नं च स्थापितम्। अदृष्टधनसम्पदया तस्य कृत्यम् सहायैः सह साध्यते स्म। तेषां वचः श्रुत्वा महिषासुरः हास्यं कृत्वा उवाच—"शृणु कन्ये, तपस्विनि, मम सर्वं धनं। अहं महिषः, महावीर्यवान्, दैत्याधिपः, देवैः पूजितः। अतुलं वीर्यं केवलं मयि अस्ति, मम बाहुबलात्। त्वं मां पतिं गृहाण, तपसः फलं सर्वभूतानाम्। तपसा अहं जगत्कर्तारं आदौ सृजामि। नवनिधयः सदा मया लब्धाः, ते च मम पार्श्वे सन्ति।" तस्य वचनानि श्रुत्वा सा शनैः देवतान् स्मरितवती। "दीर्घं तपः कृत्वा अहं बलिनः पत्नीत्वं प्राप्स्यामि" इति सा चिन्तयामास। विरचा, स्वस्य स्त्रीभावं तेषु वाक्येषु श्रुत्वा, महिषासुरं समीपं आगच्छन्तं, तां हर्तुं समुत्सुकं दृष्टवती। सा महतीं मायां, दीप्तां, तस्य पुरतः स्थितां अपश्यत्। महिषासुरः पुनः पुनः शृङ्गाभ्यां पुण्यशैला अग्राणि ताडयामास। तदा ब्रह्मणा प्रमुखैः देवैः प्रणम्य, विविधानि आयुधानि समर्पितानि। हरिणा पञ्च आयुधानि, सदाशिवेन दश समर्पितानि। दिक्पालाः, अन्ये देवाः, पर्वतानि, समुद्राश्च तस्यै मायायै आयुधानि दत्तवन्तः। सा माया, बहुभिः हस्तैः, दीप्तसङ्घायुधधारिणी, दिशां व्याप्तिं पूरयति स्म, तस्याः तेजः सहनं न शक्यते स्म। तस्याः स्वीयं घोरं तेजः अपि सहनं न शक्यते स्म। कञ्चिदुपायेन एष दुष्टः महिषासुरः हन्तव्यः। दूतोक्तिभिः सौम्याभिः, मार्गदेशेषु तीक्ष्णाभिः च, तम् आकर्ष्य हन्तव्यः। ये अधर्मे प्रवृत्ता धर्मवचनानि शृण्वन्ति, वा चेतसि धर्मे प्रवृत्तिः जायते, तदा शान्तिः उपजायते। ये तपस्याम् प्रवृत्ता, तेभ्यः क्रोधत्यागः सदा फलप्रदः। एवं चिन्तयित्वा गौरी, देवानां गुरुमृषिं नाम्ना सम्बोध्य, उवाच—"गच्छ, महर्षे, कपिमुख, मायायुक्त! अयुक्त, त्वं अरुणाचलाधिपं मा पीडय। अत्र न कालेः क्लेशः, नासुरैः अपि पीडनं विद्यते। पूर्वजन्मकृतपुण्येन त्वं महाबलसम्पत्तिं प्राप्तवान्। शिवात् ते सम्पदः लब्धाः, पूर्वतपःप्रभावात्। अत्र सदा धर्मनिष्ठानां, शिवभक्तानां च वासः। त्वं अतुलं ऐश्वर्यं, अन्यां च दुर्निवार्यां शक्तिं प्राप्तवान्। कन्या पुनः मया दृष्टा, सा विशेषतः शक्तिहीना इति मता। अथवा, विविधैः युक्तिभिः, शिवसमन्वितशास्त्रैः वा, येन त्वं स्वबलगर्वितः सर्वलोकान् बाधसे। सर्वं सैन्यं समाहूय, सम्यक् सज्जीकृत्य, अग्रे स्थापय।