महिषासुरस्य रथशालायां दिव्याश्वानां शतसहस्राणि दृश्यन्ते। स यमस्य महिषं समानीय रथस्य योकत्रं कृतवान्। स सर्वाः अप्सरसः स्वसेवायै आहूय समर्पितवान्। क्रुद्धः स तु यद् अदत्तं तद् न पुनः प्रतिगृह्य विश्रान्तिं न लभते। तस्याज्ञां समनुज्ञाय वयं किमपि अन्यं पन्थानं न पश्यामः। अयं दैत्यः सर्वेषां बलिनां मध्ये अपि अजितशूरः इति प्रसिद्धः। श्रूयते तु तस्य शृङ्गप्रहारेण सागरः अपि विदारितः। अहङ्कारयुक्तः स शृङ्गाग्रेण पर्वतान् उत्थापयति। तस्य अतुल्यं बलं केनापि न सह्यते। एषा शिवस्य परमशक्तिः इदानीं स्त्रीरूपेण अत्र दृश्यते। हे देवि, वयं शिवस्य कर्मणां किमपि न जानिमः। तेषां भयभीतानां शुभवचनानि श्रुत्वा, अहं तपस्यास्थितः शरणागतान् रक्षामि। उपायेन अहं तं महासुरं आकर्ष्य हनिष्यामि। धर्मक्षेत्रे ये धर्मं भिन्दन्ति ते खलु पतङ्गवत् भवन्ति। सर्वे ते निर्भयाः प्रमुदितहृदया यथागतं प्रस्थिताः। तेषां देवतानां गच्छन्तीनां गौरी पद्मलोचना तत्र स्थितवती। सा देवी दिशः च रक्तशृङ्गपर्वतानां चतुर्भिः शिखरैः विचचार। यदा सा कैलासशिखरात् पर्वतकन्या अवतीर्णा, तदा तत्र दुन्दुभिः सत्यवतीति ख्याता, अपराऽनवामी नाम्ना अपि आसीत्। अतिथिं श्रान्तं क्षुधार्तं तृषार्तं विमोचय। सा पर्वतसीम्नि स्थितान् महावीर्यवान् वीरान् आज्ञापयामास। या सा तन्वी तपः कुर्वती, तस्याः किञ्चन दुःखं न जातम्। विरोधिनः अपि तस्याः पूर्वद्वेषं परित्यक्तवन्तः। पर्वतसीम्नि यावत् द्वियोजनपर्यन्तं स्थिताः, न कस्यचित् भयमुत्पन्नं, न च भीतिलक्षणं दृष्टम्। सर्वे सिद्धर्षयः पार्वतीं स्तुतवन्तः। गौरी दिवानिशं घोरं तपः कुर्वन्ती स्थिता। एवं स्थितायां तस्मिन् समये महिषः महाबलवान् मृगयां प्रति निर्गतः। असुरसेनया सहितः स बहून् वन्यमृगगणान् अन्वधावत्। केचन वीराः धनुष्मन्तः तान् मृगान् अन्वधावन्। दितेः पुत्राः तान् मृगान् हन्तुं प्रवृत्ताः। तदा दुष्टदैत्यकुमारैः 'किमेतत्?' इति पृष्टे, 'कश्चित् बलवान् अपि अत्र प्रविष्टुं न शक्नोति—ऋषिभिः उपनिषद्यमानं स्थानमेतत्' इति प्रत्यूचुः। तेषां वचनं श्रुत्वा, बलिनः दुष्टदानवाः मायया पक्षिरूपं धारयित्वा विनयेन आश्रमं प्रविश्य। तदा सा देवी पुनः सदा सर्वकालेषु पुष्पवर्णिते वने विचचार। तस्याः सौन्दर्यं च माधुर्यं च तपसा दृढीकृतम्। तदा कामेन पीडितः स महिषः वृद्धरूपं धारयित्वा तस्मिन्नाश्रमे प्रविष्टः। वृद्धः पप्रच्छ—'कस्मात् त्वं इदं तपः कुर्वसि?' इति।