इन्द्रः लक्ष्मणं प्रीत्या प्राह—“उत्तिष्ठ शीघ्रं स्वं लोकं गच्छ,” इति। “परमं शाश्वतं च वैष्णवं पदं प्राप्नुहि,” इत्युक्त्वा, सहस्रशिराः शेषः स्वसहस्रफणैः भूमिं सहस्रधा विदारयित्वा, तस्य सहस्ररत्नमयैः फणैः भूमिः दग्धा, धर्मज्ञ, सा भूमिः ‘सहस्रधारा’ इति विख्याता भविष्यति, न संशयः। तस्य पुण्यस्थलस्य प्रमाणं पञ्चविंशति धनुषां विस्तीर्णं, यत्र पापान्मुक्तः पुरुषो विष्णुलोकं प्राप्नोति। अत्र यो मनीषी, अक्षयशेषं स्नात्वा पूजयति, स सर्वपापविनिर्मुक्तः भवति; तस्मात् अत्र विधिवत् स्नानं कर्तव्यम्। श्रद्धया युक्ताः सुवर्णं, अन्नं, वस्त्रं च दातव्यम्। एष महान् पुण्यतीर्थः, सर्वकामफलप्रदः। श्रावणमासे शुक्लपक्षे पञ्चमीदिने पुण्यात्मभिः महोत्सवः कृतः, शेषपूजया पूर्वं। द्विजातीन् भक्त्या तर्पयित्वा, नागपूजा प्रथमं क्रियते। ये ध्यानयुक्ताः वैशाखे अत्र स्नानं कुर्वन्ति, ते पुण्यं लभन्ते; तस्मात् माधवकाले अत्र पुरुषैः यत्नेन विधिपूर्वकं कर्म कर्तव्यम्। अत्र स्नानं कुर्वतां सर्वकामफलप्राप्तिः भवति। यः कश्चित् सुशोभितां दुग्धदायिनीं गां विष्णवे समर्पयति, स नित्यं विष्णुलोके वसति। अत्र श्रद्धावन्तः पुरुषाः विशेषतः पूजां कुर्वन्तु, लक्ष्मीनारायणस्य प्रियार्थं, विशेषतः लक्ष्म्याः प्राप्त्यर्थं। सर्वाणि तीर्थानि अत्र समागत्यान्यवस्थितानि; अत्र स्नानात् सर्वतीर्थस्नानस्य महाफलं लभ्यते। तत्र शेषः प्रतिष्ठापितः, यः पृथिव्याः भारहरणक्षमः; ततोऽस्मात् तीर्थात् परमं कीर्तिं प्राप्नोत्। विशेषतः श्रावणशुक्लपञ्चम्यां सहस्रधारातीर्थे स्नात्वा स्वर्गलाभः सुलभः। अत्र, नरश्रेष्ठ, यः श्रद्धया यथाशक्ति स्नानदानादिकं विधिपूर्वकं करोति, स पुण्यलाभं प्राप्नोति। एवं श्रुत्वा, महर्षिः कृष्णद्वैपायनः मधुरवचनानि उवाच—“त्वत्तः श्रुत्वा मम चेतः परमं हर्षं प्राप्तम्। कथय, अन्यं परमं पुण्यतीर्थं शृण्वतः मे सत्येन।” अगस्त्यः उवाच—“शृणु, ब्राह्मण, अन्यदपि परमं तीर्थं ते कथयामि। भगवान् स्वर्गद्वारस्य माहात्म्यं विस्तारतः वर्णयितुं समर्थः। पूर्वसारयूनद्याः जलराशौ सहस्रधाराभ्यः आरभ्य, स्वर्गद्वारस्य विस्तारः प्राचीनैः पण्डितैः वर्णितः। सत्यं सत्यं पुनः सत्यं, मम वाक्यं कदापि मिथ्या न भवति। सर्वाणि दिव्यानि मानुषाणि च तीर्थानि परित्यज्य, अत्र विशेषतः प्रातःस्नानं कर्तव्यम्। अत्र, द्विजोत्तम, प्राणीः स्वप्राणान् त्यजन्ति। पश्य, एतत् स्वर्गद्वारं, यत् पुरुषाय स्वर्गप्राप्तिदं भवति। स्वर्गद्वारं दुरलभं, देवेष्वपि न संशयः। तत्र परमसिद्धिः, तत्र परमगमनम्; सर्वं ध्यानं, अध्ययनं, दानं च अक्षयं भवति। सहस्रजन्मनां संचितं पापं, ब्राह्मणाः, क्षत्रियाः, वैश्याः, शूद्राः, साङ्कराः, कृमयः, म्लेच्छाः, अन्ये च, अपवित्रयोनयः, कीटपिपीलिकाः, सर्वे पशुपक्षिणश्च, अत्र स्वर्गद्वारे सर्वे पापात् विमुच्यन्ते।” एवं पुण्यतीर्थस्य माहात्म्यं, स्नानदानादीनां च महत्त्वं, अगस्त्यकृष्णद्वैपायनयोः संवादे प्रकटितम्।