पौषमासे देवगणाः स्वैः स्वैः दिव्यैः सखिभिः सह समागम्य तस्मिन्पुण्यस्थले स्नानं कृत्वा पुण्यलाभं प्राप्नुवन्ति। तत्रैव तद्विस्मयकारि क्षेत्रं महत् शैवं नाम संस्थितम्। तत्र माघमासे शम्भुः स्वैः गणैः सह प्रसन्नः भवति। वह्न्यायाम् दिशि पुण्यं क्षेत्रमाग्नेयं शुभदं संस्थितम्। अत्र फाल्गुनमासेऽपि कामदेवः सपरिकरः स्नात्वा समागच्छति। दक्षिणपूर्वे दिशि वैष्णवं क्षेत्रं दिव्यं दृश्यते। तत्र चैत्रमासे लक्ष्मीपतेः विष्णोः सन्निधिः भवति, देवाः समागम्य तं पूजयन्ति। कुबेरदिशि सौरं नाम महत् क्षेत्रं प्रकटितम्। वैशाखे स्नानं कृत्वा अत्रेयं सर्वदिनं पूजयन्ति। ईशब्रह्मणोः उत्तरतः शुद्धमाश्विनं क्षेत्रं स्थितम्। तत्र अश्विनीकुमारौ समागम्य स्नात्वा शंकरं पूजयतः। पाण्डवं नाम क्षेत्रं काममोक्षप्रदं प्रसिद्धम्। तत्र धात्री सर्वौषधिफलैः सह समागच्छति। आषाढमासे बलवन्तो विश्वेदेवाः तस्मात् प्रस्थितवन्तः। सोमसूर्ययोः उत्तरतः वैश्वदेवं क्षेत्रं महत् स्थितम्। सर्वतः सुन्दरपूर्वदिशि क्षेत्रस्य दर्शनं भवति। उत्तरदिशि पूर्वं पवित्रा स्कन्दनदी संस्थिता। पश्चिमदिशि प्रसिद्धा शुभा कुम्भनदी दृश्यते। गङ्गा मूलदेशे स्थित्वा, यमुना नभसि प्रतिष्ठिता। एवं बहूनि पुण्यस्थानानि सर्वतः समुत्पन्नानि। सः पुरुषः बहुभिः तपोभिः शोनाद्रिनाथं तुष्टाव। ये पुण्यस्थानानि प्रसिद्धानि, तानि अल्पबुद्धिभिः दुर्ग्राह्यानीति। कथं मनुष्याः पृथिव्यां सर्वेषां क्षेत्राणां सन्निधिं एकत्र लभेरन्? त्वं च अन्तःप्रकाशं गुह्यं कृत्वा सर्वैः देवैः सह तत्र गतवान्। अहं च अरुणाचले शम्भुं तपसा पूजयित्वा, विश्वकर्मणा निर्मितं दिव्यं प्रासादं विविधसमारम्भसमाकुलं प्राप्तवान्। ऋषयः धर्मशास्त्राणि विविधानि प्राप्तवन्तः। अहं च शम्भुं पूजयित्वा हविषां प्रतिफलानि प्राप्तवान्। पुरा ये राजानः शत्रुजित् राज्यलाभिनः, तेऽपि अद्भुतं समृद्धं शिवलिङ्गरूपं पर्वतं पापनाशनं अनुभूतवन्तः। सः नम्रजनरक्षणाय योग्यः, स्मरणमात्रेण सर्वपापं नाशयति। कथं सर्वभूतेषु शान्तिः प्राप्ता? कथं शुभारुणाचलात् पुण्यस्थानानि समुत्पन्नानि? द्वापरे स पर्वतः सुवर्णमयः, कलौ मरकतसदृशः। कृतयुगे वह्निमयः स बहुयोजनविस्तीर्णः। शनैः शनैः देवैः प्रार्थितः श्रीमदारुणनाथः शान्तः अभवत्। तदा गौरी मुनिं पप्रच्छ—कथं अरुणाचलः शमं प्राप्तः? तस्याः वाक्यं श्रुत्वा गौतमः ताम् प्रत्यूचिवान्। पुरा देवाः स्तुतिं कृत्वा, यज्ञैः पूजां च अकुर्वन्। "हे अरुणाचलनाथ! लोकानां हितकर!" इति।